Nie będzie prac nad świadczeniem 2403 zł miesięcznie dla każdego obywatela po ukończeniu 3. roku życia. Sejmowa Komisja do Spraw Petycji jednogłośnie nie poparła propozycji dotyczącej bezwarunkowego dochodu podstawowego. Tym samym zakończyły się parlamentarne prace nad pomysłem, który zakładał głęboką przebudowę systemu świadczeń społecznych, w tym likwidację 800 plus.
Projekt nie był propozycją rządu. Do Sejmu trafił jako petycja. Zakładał wypłatę stałego świadczenia w wysokości połowy minimalnego wynagrodzenia brutto. Przy obecnym poziomie płacy minimalnej dawałoby to 2403 zł miesięcznie na osobę.
Autor petycji wskazywał, że nowe świadczenie miałoby charakter powszechny i bezwarunkowy. Otrzymywaliby je obywatele od 3. roku życia, niezależnie od dochodów, sytuacji rodzinnej czy aktywności zawodowej. Tak skonstruowany system wymagałby jednak znalezienia stałego źródła finansowania na poziomie nieporównywalnym z obecnymi programami społecznymi.
Koszt świadczenia przesądził o decyzji
Ministerstwo Finansów przygotowało analizę skutków finansowych. Resort nie liczył wyłącznie pełnego wariantu świadczenia 2403 zł, ale sprawdził także znacznie skromniejszy model. Chodziło o wypłatę 1300 zł miesięcznie tylko osobom pełnoletnim.
Nawet taki ograniczony wariant oznaczałby około 40 mld zł wydatków miesięcznie. W skali roku dawałoby to blisko 480 mld zł. Taka kwota odpowiadałaby około trzem czwartym planowanych dochodów budżetu państwa i ponad 12 proc. PKB.
Te wyliczenia stały się głównym argumentem przeciwko dalszemu procedowaniu petycji. Komisja uznała, że propozycja nie może być realizowana ze względu na obciążenie finansów publicznych. Wniosek został odrzucony jednogłośnie.
Likwidacja 800 plus była elementem założeń petycji
Największe emocje wokół projektu wywołała możliwość likwidacji części obecnych świadczeń. W dokumentach wskazywano, że finansowanie bezwarunkowego dochodu podstawowego mogłoby wymagać rezygnacji z programów, które już funkcjonują.
Na liście znalazły się 800 plus, trzynasta emerytura, czternasta emerytura oraz część zasiłków wypłacanych w ramach pomocy społecznej. Nie był to jednak gotowy rządowy projekt zmian w tych świadczeniach. Był to wariant przedstawiony w petycji jako sposób sfinansowania nowego systemu.
Podobne artykuły
Po decyzji komisji obecne świadczenia pozostają bez zmian. Program 800 plus będzie wypłacany na dotychczasowych zasadach. Tak samo funkcjonują dodatkowe emerytury i pozostałe formy wsparcia przewidziane w obowiązujących przepisach.
Bezwarunkowy dochód podstawowy wraca w debacie, ale nie w przepisach
Petycja wpisuje się w szerszą dyskusję o bezwarunkowym dochodzie podstawowym. Ten model zakłada regularną wypłatę pieniędzy wszystkim uprawnionym osobom, bez badania dochodu i bez konieczności spełniania dodatkowych warunków.
W polskich realiach największym problemem pozostaje skala kosztów. Przy świadczeniu powszechnym nawet niewielka kwota miesięczna szybko zamienia się w wydatek liczony w setkach miliardów złotych rocznie. Z tego powodu Ministerstwo Finansów już wcześniej informowało, że nie prowadzi prac nad wprowadzeniem takiego rozwiązania.
Decyzja Komisji do Spraw Petycji zamyka obecny etap sprawy. Petycja nie trafi do dalszych prac legislacyjnych, a likwidacja 800 plus w zamian za świadczenie 2403 zł nie będzie procedowana w Sejmie.
