Samiec alfa – to określenie intuicyjnie zna pewnie każdy. Jednostka silna, zaradna, dająca poczucie bezpieczeństwa, ale jednocześnie autorytarna, często zaborcza, dominująca, uparta i gwałtowna. Ten przez dziesięciolecia pożądany typ osobowości, zarówno w sferze rodzinnej, jak i zawodowej dziś powoli odchodzi do lamusa, nie pozostawiając jednak po sobie próżni. Obserwujemy bowiem aktualnie nowy model aspiracji, szczególnie powszechny w dużych miastach jakim jest tzw. osobowość sigma. Kim jest i czy masz go lub ją w swoim najbliższym otoczeniu? Czy sigma to pożądany pracownik? Czy należy się go obawiać? Jak daleko jest od sigmy do psychopaty?
Sigma – jak go rozpoznać
Nowy model osobowości, tzw. sigma to przede wszystkim pewny siebie samotnik. Funkcjonowanie w grupie oraz wpisywanie się w narzuconą hierarchę budzi w nim raczej pogardę. Tego typu osoba nie aspiruje do awansów, nie chce piąć się po szczebelkach kariery. Jest bardzo pewna siebie „tu i teraz” i niepotrzebne jej do tego potwierdzenia ze strony otoczenia. Sigma jest introwertykiem. Choć mówi mało, ma zazwyczaj wyrobione zdanie na większość tematów. Nie musi się nim jednak dzielić, czy dyskutować, po prostu „wie swoje” i to wystarcza. W oczach ludzi, którzy go otaczają sprawia wrażenie tajemniczego i nieodgadnionego, co mu schlebia. Zobowiązania to coś od czego sigma stara się stronić, zarówno w relacjach prywatnych, jak i zawodowych. Związki na całe życie nie budzą jego zainteresowania, podobnie jak wiązanie długofalowej zawodowej przyszłości z jednym miejscem pracy.
Sigma to silny, tajemniczy samotny strzelec. Jeśli chodzi o wygląd – dba o siebie – ćwiczy, zdrowo się odżywia, dobrze się ubiera. Prezencja jest dla niego ważna, dlatego nie oszczędza na ubraniach, czy kosmetykach. W kulturze przykładami tego typu osobowości są między innymi Patrick Bateman z „American Psycho”, czy postać grana przez Ryana Gosslinga w „Drive”. Pod pewnymi względami sigma czerpie z Jamesa Bonda, a nawet z granego przez Leonarda DiCaprio – Jordana Belforta z „Wilka z Wall Street”. Choć podane przykłady to męskie wzorce – model osobowości sigma mogą reprezentować przedstawiciele obydwu płci (podobnie zresztą jak model alfa).
Czy sigma może zagrozić stabilności przedsiębiorstwa?
Pracownik o typie osobowości sigma może zagrozić stabilności firmy. Przede wszystkim jest to osoba, która z zasady nie przywiązuje się do miejsca, w którym pracuje. Miejsce zatrudnienia może zmieniać często, w momencie gdy pojawi się korzystniejsza dla niego oferta. Czynniki społeczne mają dla niej znacznie mniejsze znaczenie niż korzyści ekonomiczne. Po drugie, często osoby funkcjonujące w tym modelu są trudnymi współpracownikami, co może zaś wpływać na niezadowolenie z pracy oraz zwiększoną rotację wśród pozostałych pracowników. Po trzecie, sigma nie jest stworzony do pracy w grupie, dlatego w przypadku zawodów, wymagających pracy zespołowej – może się po prostu nie sprawdzić.
Sigma a psychopata – kiedy powinniśmy włączyć czerwony alarm
Wpisująca się w ramy życia społecznego osobowość sigma bywa mylona z osobowością psychopatyczną, a w wypadku zatrudnienia w organizacji osoby z tego typu rysem – prawdopodobieństwo jej destabilizacji znacząco wzrasta.
Warto w tym miejscu wspomnieć ku przestrodze przypadek Berniego Madoffa – twórcy mechanizmu piramidy finansowej, który został po śmierci zdiagnozowany jako psychopata korporacyjny. Jego przykład pokazuje, że ryzyko pojawienia się w instytucji jednostki o rysie psychopatycznym istnieje, a jego działanie może negatywnie wpłynąć zarówno na klientów, jak i członków organizacji.
Co ważne, opisany wyżej model osobowości sam w sobie nie budzi obaw. Te mogą się pojawić, gdy dochodzi do przeskalowania wyżej opisanych cech – wtedy może się okazać, że osobowość, z którą mamy do czynienia to osobowość psychopatyczna. Opierając się na podanych filmowych przykładach, niebezpiecznie robi się, gdy obcujemy raczej z Patrickiem Batemanem niż Jamesem Bondem.
Osobowość psychopatyczna nie funkcjonuje jako pojęcie naukowe, jednak w społecznym dyskursie da się wyselekcjonować pewien zestaw cech, który może ją definiować. Po pierwsze jest to osoba aspołeczna, nie przejmująca się normami społecznymi. Jest skupiona na zaspokajaniu własnych potrzeb, często za wszelką cenę. Pozornie jest to osoba pewna siebie, nieprzejmująca się opiniami na swój temat, funkcjonująca poza hierarchią społeczną. Jednostka psychopatyczna nie liczy się z uczuciami innych ludzi, jest skupiona na dążeniu do celu, nawet jeśli koszty jego osiągnięcia są bardzo wysokie.
Cała trudność w rozpoznawaniu tego typu jednostek tkwi w rosnącej społecznej akceptacji modelu osobowości sigma. Powoduje ona, że pracodawcy i współpracownicy są mniej wyczuleni na alarmujące sygnały. Dodatkowo zdeterminowany introwertyk to często bardzo dobry pracownik – osoba skoncentrowana na osiąganiu wyznaczonych celów (jeśli są oczywiście tożsame z jej osobistymi), nierozpraszająca się, przynosząca realne zyski dla firmy. Jak wyczuć granicę i czy to w ogóle możliwe?
Czy fakturowanie to dla Ciebie strata czasu?
Program Faktura.pl sprawi, że fakturowanie zajmie Ci mniej, niż 30 sekund. Przez pierwszy miesiąc darmowego korzystania z aplikacji zobaczysz, jak jej funkcje uproszczą Ci życie. Oto zalety korzystania z Faktura.pl:
✅ Automatyczne wystawianie faktur cyklicznych
✅ Wysyłka dokumentów z poziomu aplikacji
✅ Program zintegrowany z Krajowym Systemem e-Faktur
✅ Możliwość księgowania swoich kosztów za pomocą kilku kliknięć
✅ Natychmiastowa płatność przy pomocy przycisku „Kliknij, aby opłacić fakturę” umieszczonego na dokumencie
✅ Funkcja magazynu z możliwością zintegrowania z Allegro
Jak uchronić się przed toksyczną jednostką w twojej firmie?
Ochronienie się przed zatrudnieniem toksycznego pracownika w firmie jest jak najbardziej możliwe. Kluczem jest dobrze przeprowadzona rekrutacja. Jak ją przeprowadzić? Poniżej przedstawiam kilka użytecznych wskazówek:
- Skorzystaj z konsultacji psychologa.
Podczas selekcji kandydatów warto skorzystać z pomocy specjalisty. Nie jest to konieczne na pierwszym etapie, jakim jest wybór CV. Tutaj naszym celem jest wybór osób, które najpełniej spełniają oczekiwania wymagane na danym stanowisku. Obecność psychologa może okazać się szczególnie pomocna podczas rozmów rekrutacyjnych.
- Skorzystaj z testów psychologicznych
Tańszą opcją jest skorzystanie z testów psychologicznych, o których wykonanie można poprosić rekrutowanych pracowników. Oczywiście idealnie byłoby skonsultować ich wyniki ze specjalistą, jednak już sama niespecjalistyczna analiza takich testów może pomóc nam przynajmniej na podstawowym poziomie odrzucić jednostki, które mogą zagrażać firmie.
- Zorganizuj rekrutację grupową.
Jeśli szukasz do swojej firmy więcej niż jednego pracownika dobrym pomysłem może być przeprowadzenie rekrutacji grupowej, w której będziesz mógł sprawdzić, jak pracownicy odnajdują się w grupie. Tego typu zbiorowe rekrutacje można przeprowadzić nawet kiedy firma oferuje zatrudnienie na kilka zupełnie różnych stanowisk. Istnieją scenariusze zadań rekrutacyjnych, które pokazują na podstawowym poziomie role jednostek w grupie.
Podobne artykuły
- Nie decyduj o wyborze kandydata samodzielnie.
Co dwie głowy to nie jedna, a jeśli jest ich jeszcze więcej – tym lepiej. Nawet jeśli jedna osoba nie zauważy w kandydacie żadnych niepokojących cech, inna może na nie zwrócić uwagę.
A co jeśli toksyczny pracownik już znalazł się na pokładzie firmy? Tu też istnieje kilka sposobów aby poradzić sobie z trudną sytuacją. Oto kilka z nich:
- Gratyfikuj pracę zespołową.
Zazwyczaj sukces projektu to suma wyników wypracowanych przez pojedyncze osoby. Oczywiście istnieją wyjątki od tej reguły. Jednak kiedy tylko jest to możliwe, warto jest nagradzać pracowników za wspólnie osiągnięty efekt. Toksyczne jednostki prawdopodobnie nie będą chciały angażować się we wspólne projekty, a zbiorowa nagroda nie będzie dla nich motywująca.
- Zadbaj o przywiązanie pracowników do miejsca pracy, stosując programy benefitowe.
Na komfort pracy wpływa wiele czynników, jak wysokość wynagrodzenia, relacje międzyludzkie, sposób zarządzania, tryb pracy, a także benefity. Programy benefitowe są bardzo ważnym elementem, który może istotnie wpłynąć na zmniejszenie rotacji pracowników w firmie. Liczba oferowanych na rynku benefitów stale rośnie, dlatego warto jest być w tym temacie na bieżąco.
Przykładem takiego programu, jest Program Benefitowy Faktura.pl dla zatrudnionych na B2B. Dzięki niemu pracownik może zyskać bezpłatną pomoc w otwarciu firmy, pomoc w prowadzeniu działalności, księgowość i program do wystawiania faktur oraz wsparcie w prowadzenie księgowości. O szczegółach programu możesz przeczytać TUTAJ.
- Przeprowadzaj okresowe ewaluacje, w których pracownicy będą mogli podzielić się swoimi refleksjami na temat zespołu, w którym działają.
Tego typu ewaluacje można przeprowadzić anonimowo. Istnieje wtedy większa szansa, że pracownicy podzielą się ewentualnymi spostrzeżeniami, które mogą okazać się alarmujące.
- Przeprowadzaj szkolenia na temat etyki pracy oraz technik zarządzania zespołem.
- Stwórz odpowiednie procedury i reaguj na zgłoszenia niepożądanych zachowań pracowników twojej firmy.
Warto jest też uświadamiać pracowników, jakie zachowania są niewłaściwe i zadbać o ich poczucie bezpieczeństwa w sytuacji zgłoszenia alarmujących sygnałów.
Podsumowanie
Rynek pracy zmienia się w ostatnim czasie dynamicznie przede wszystkim ze względu na nowe typy pracowników oraz nowe podejście młodszych pokoleń do pracy. Aby mieć na pokładzie swojej firmy dobrego pracownika, trzeba co raz bardziej się o niego starać. „Owocowe czwartki” stały się już standardem, dlatego duże przedsiębiorstwa prześcigają się aktualnie w oferowanych benefitach. Ograniczenie rotacji oraz uważność na niepożądane i nieetyczne zachowania w firmie to podstawowe sposoby na ochronienie się przed toksycznymi jednostkami, które mogłyby działać na jej niekorzyść.
Podobał Ci się ten artykuł? Sprawdź inne treści z cyklu „Poradnik przedsiębiorcy”
