Nowe zasady liczenia stażu pracy zwiększyły wydatki części urzędów na dodatki stażowe i nagrody jubileuszowe. Instytucje publiczne nie dostały na ten cel dodatkowego finansowania, dlatego szukają oszczędności w funduszu nagród, podwyżkach i nowych etatach. Jednocześnie do Sejmu trafiła petycja dotycząca kolejnych świadczeń dla osób z najdłuższym stażem.
Od 1 stycznia 2026 r. sektor publiczny stosuje rozszerzone zasady ustalania stażu pracy. Do okresów zatrudnienia mogą być obecnie zaliczane m.in. lata prowadzenia działalności gospodarczej oraz wykonywania pracy na podstawie umowy zlecenia. Od 1 maja podobne przepisy obowiązują również pracodawców prywatnych. Zmiana ma bezpośredni wpływ na uprawnienia pracowników. Wyższy staż pracy może przyspieszyć uzyskanie prawa do dłuższego urlopu, zwiększyć dodatek za wieloletnią pracę albo spowodować wcześniejszą wypłatę nagrody jubileuszowej.
W administracji pojawił się jednak drugi skutek reformy. Świadczenia trzeba wypłacać z budżetów, które były planowane przed wejściem nowych przepisów.
Nowy staż pracy kosztuje urzędy miliony złotych
Według informacji „Rzeczpospolitej” w pojedynczych przypadkach dodatkowe świadczenia wynikające z ponownie ustalonego stażu mogą wynosić od kilku do nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych na osobę. Przy dużej liczbie zatrudnionych całkowity koszt dla jednej instytucji może być liczony w milionach złotych.
Budżety urzędów nie zostały jednak zwiększone o pieniądze przeznaczone specjalnie na ten cel. W trakcie prac nad zmianami rząd sygnalizował, że dodatkowego finansowania nie przewidziano. Administracja musi więc pokrywać świadczenia związane ze stażem z istniejących środków na wynagrodzenia.
Taki problem potwierdził między innymi Małopolski Urząd Wojewódzki. Brak dodatkowych środków na 2026 r. doprowadził tam do zmniejszenia funduszu nagród. Urząd ograniczył również możliwości zwiększania wynagrodzeń oraz zatrudniania nowych pracowników. Reforma, która poprawiła sytuację części zatrudnionych, jednocześnie zmniejszyła więc przestrzeń finansową urzędów na inne wydatki kadrowe.
Staż pracy może dać wcześniejszą nagrodę jubileuszową
Największa różnica dotyczy osób, które przez część kariery pracowały poza klasycznym etatem. Pracownik, który przez kilka lat prowadził działalność gospodarczą albo wykonywał zlecenia, wcześniej nie zawsze mógł wykorzystać te okresy przy ustalaniu uprawnień zależnych od stażu. Po zmianie przepisów jego staż może wzrosnąć jednorazowo nawet o kilka lat.
W administracji może to przesunąć moment wypłaty nagrody jubileuszowej. Część pracowników, którzy według wcześniejszych zasad musieliby czekać na kolejne świadczenie, po udokumentowaniu dodatkowych okresów spełnia warunki wcześniej. Podobny mechanizm dotyczy dodatku za wieloletnią pracę. W służbie cywilnej jego wysokość rośnie wraz ze stażem, choć obecny system przewiduje limit wynoszący 20 proc. wynagrodzenia zasadniczego. I właśnie ten limit może stać się kolejnym elementem dyskusji o wynagrodzeniach w administracji.
Do Sejmu trafiła petycja dotycząca kolejnych świadczeń
Do Sejmu ponownie wpłynęła petycja dotycząca pracowników budżetówki z bardzo długim stażem pracy. Autorzy propozycji chcą stworzenia dodatkowych zachęt finansowych dla osób pozostających aktywnych zawodowo przez wiele lat. Jednym z pomysłów jest zwiększenie dodatku stażowego ponad obecny maksymalny poziom. Rozważane są również dodatkowe nagrody jubileuszowe dla osób osiągających 50 i 55 lat pracy.
Podobne artykuły
Propozycja nie jest obecnie obowiązującym prawem. Jest przedmiotem sejmowej procedury związanej z petycją. Jej dalszy los będzie zależał od decyzji parlamentarzystów i ewentualnego przygotowania zmian ustawowych. Pomysł pojawia się w momencie, gdy urzędy już mierzą się z finansowymi konsekwencjami wcześniejszej reformy stażu pracy.
Administracja chce zatrzymać doświadczonych pracowników
Zwolennicy dodatkowych świadczeń wskazują na problemy kadrowe administracji. Wyższe wynagrodzenie osób z najdłuższym stażem miałoby zachęcać je do pozostania w urzędach, zamiast przechodzenia na emeryturę lub zmiany pracy. Sami szefowie urzędów, cytowani przez „Dziennik Gazetę Prawną”, nie odrzucają pomysłu dodatkowych nagród po 50 i 55 latach pracy ani zwiększenia dodatku stażowego.
Spór dotyczy jednak sposobu finansowania takich zmian. Obecna reforma pokazała, że nawet rozszerzenie sposobu liczenia stażu może znacząco zwiększyć koszty wynagrodzeń. Jeżeli katalog nagród jubileuszowych zostanie poszerzony albo wzrośnie maksymalna wysokość dodatku za wieloletnią pracę, budżety instytucji publicznych będą musiały uwzględnić kolejne zobowiązania.
Bez osobnego finansowania urzędy mogą ponownie stanąć przed wyborem między wypłatą świadczeń wynikających ze stażu a pieniędzmi przeznaczonymi na premie, podwyżki i nowe etaty. Staż pracy przestał więc być wyłącznie informacją o długości kariery pracownika. Po zmianach z 2026 r. coraz mocniej wpływa również na koszty zatrudnienia w administracji, a kolejne propozycje mogą jeszcze zwiększyć jego znaczenie dla systemu wynagrodzeń w sektorze publicznym.
