Prowadząc własną firmę, spółkę lub inną formę działalności gospodarczej, mamy do czynienia z różnymi kontrahentami, z którymi zawieramy umowy kupna-sprzedaży i wystawiamy oraz otrzymujemy faktury. Z punktu widzenia podatkowego, sprawdzając status swojego partnera biznesowego, możemy np. określić czy jest czynnym podatnikiem VAT. Niedopełnienie tego obowiązku może być uznane przez organy podatkowe za próbę wyłudzenia VAT.
Czym tak właściwie jest ten NIP?
Numer Identyfikacji Podatkowej to nic innego, jak jeden z identyfikatorów, jak pesel czy REGON, którym posługują się podatnicy. Zaistniał dzięki ustawie z października 1995 roku, a zaczął obowiązywać od stycznia 1996 roku. Nadawany jest przez Naczelnika Urzędu Skarbowego. Do 2011 roku był on nadawany każdemu podatnikowi. Obecnie, osoby, które nie prowadzą działalności gospodarczej i nie są aktywnymi płatnikami podatku VAT, nie będą miały możliwości otrzymania tego identyfikatora. Także osoby prowadzące nierejestrowaną działalność gospodarczą i zwolnione z VAT nie mogą składać wniosku o nadanie NIP.
Numer NIP jest unikalny i przypisywany na cały czas trwania działalności gospodarczej, a w przypadku osób fizycznych – na cały okres życia.
Numer Identyfikacji Podatkowej składa się z dziesięciu cyfr. Trzy pierwsze cyfry oznaczają kod urzędu skarbowego, natomiast kolejne sześć cyfr, to cyfry nadane losowo. Ostatnia cyfra to numer kontrolny, która zostaje wyliczona przy pomocy specjalnego algorytmu:
- Mnożymy każdą z pierwszych dziewięciu cyfr odpowiednio przez: 6, 5, 7, 2, 3, 4, 5, 6, 7,
- Sumujemy ze sobą wyniki mnożenia, które uzyskaliśmy
- Obliczamy resztę z dzielenia przez liczbę 11
Przykład
Załóżmy, że mamy następujący numer NIP: 123 456 789 _ , gdzie ostatnia cyfra jest jeszcze nieznana.
Mnożymy każdą z pierwszych dziewięciu cyfr przez odpowiednie wagi:
- 1*6 = 6
- 2*5 = 10
- 3*7 = 21
- 4*2 = 8
- 5*3 = 15
- 6*4 = 24
- 7*5 = 35
- 8*6 = 48
- 9*7 = 63
Sumujemy wyniki tych mnożeń: 6 + 10 + 21 + 8 + 15 + 24 + 35 + 48 + 63 = 230
Następnie obliczamy resztę z dzielenia sumy przez liczbę 11: 230 / 11 = 9
Wynikiem jest 9, który jest mniejszy niż 10, więc jest to nasz numer kontrolny. W rezultacie, pełny numer NIP będzie wyglądał tak: 123 456 789 9.
Jednak warto zauważyć, że jeśli wynik wynosi 10, wówczas cyfra kontrolna powinna być równa 0. Wszystko to ma na celu zapewnienie, że każdy numer NIP jest unikalny i nie powtarza się.
Kto posługuje się NIP-em?
Jak wspominaliśmy już wcześniej, od 2011 roku nie nadaje się numeru NIP osobom fizycznym, czyli przeciętnemu Kowalskiemu. Nie jest mu to potrzebne. Podatnicy w zeznaniach rocznych rozliczają się z urzędem skarbowym za pomocą peselu. Podobnie jest z innymi sprawami załatwianymi w skarbówce.
Jeśli natomiast ten sam Kowalski założy działalność gospodarczą i będzie się rozliczał z VAT, zobowiązany jest do złożenia wniosku o nadanie unikalnego Numeru Identyfikacji Podatkowej. Od tej pory wszelkie sprawy, jakie będzie załatwiał w trybie urzędowym, będą oparte przede wszystkim na podaniu tego identyfikatora.
Kto może od nas zażądać podania numeru NIP?
Z informacji dostępnych na stronie www.biznes.gov.pl wynika, że podatnicy są zobowiązani do podawania swojego identyfikatora podatkowego, czyli numeru NIP, na dokumentach związanych z realizacją obowiązków podatkowych i pozapodatkowych, a także należności budżetowych, które organy podatkowe lub celne mają obowiązek pobierać.
Ponadto Identyfikator Podatkowy należy podawać w każdym przypadku na żądanie:
- organów administracji rządowej i samorządowej,
- organów Krajowej Administracji Skarbowej,
- przedstawicieli Najwyższej Izby Kontroli,
- banków i spółdzielczych kas oszczędnościowo-kredytowych,
- stron czynności cywilnoprawnych,
- płatników i inkasentów podatków i niepodatkowych należności budżetowych.
Jak można sprawdzić poprawność numeru NIP?
Jeśli chcielibyśmy sprawdzić w Internecie poprawność numeru NIP należącego do osoby fizycznej, która nie prowadzi działalności gospodarczej, to zrobimy to na stronie Ministerstwa Finansów https://ppuslugi.mf.gov.pl/_/, w zakładce „Co dalej?” – „Sprawdź NIP”. Za jej pośrednictwem można sprawdzić status prawny każdego numeru identyfikacji podatkowej, zarówno przedsiębiorcy, jak i osoby fizycznej.
Kiedy podatnik zapomni swój NIP (który był wcześniej jemu nadany), może zwrócić się z pisemnym wnioskiem do właściwego sobie urzędu skarbowego o wydanie duplikatu decyzji o nadaniu numeru NIP. Może to zrobić osobiście lub drogą pocztową.
Portal Informacji Podatkowej Ministerstwa Finansów
Sprawa wygląda nieco inaczej w przypadku firm i osób prowadzących działalność gospodarczą. Najszybszym sposobem sprawdzenia poprawności Numeru Identyfikacji Podatkowej jest skorzystanie z usługi sprawdzenia NIP-u na stronie internetowej www.podatki.gov.pl. Ta usługa pozwala na weryfikację stanu numeru NIP – czyli sprawdzenie, czy Numer Identyfikacji Podatkowej jest prawidłowy, anulowany, wycofany, czy po prostu nie istnieje. Wchodząc na stronę www.podatki.gov.pl/wyszukiwarki/ i klikając na „Sprawdzenie statusu NIP” otrzymujemy informację czy jest on poprawny.
System teleinformatyczny VIES
Jeśli chcesz sprawdzić numer NIP dla podmiotu zarejestrowanego jako podatnik VAT w Unii Europejskiej, możesz skorzystać z systemu teleinformatycznego VIES (VAT Information Exchange System). System VIES umożliwia weryfikację numeru NIP dla podmiotów prowadzących działalność gospodarczą w UE.
Aby skorzystać z systemu VIES, wykonaj następujące kroki:
- Wejdź na stronę http://ec.europa.eu/taxation_customs/vies/.
- Otworzy nam się zakładka „Potwierdzenie numeru VAT (VIES).
- Wpisujemy odpowiednio NIP podmiotu, który chcemy sprawdzić oraz kraj, w którym jest zarejestrowany. Zostaniemy też poproszeni o podanie swojego NIP-u, jako osoby pytającej.
- Po uzupełnieniu danych wciskamy „Weryfikuj” i otrzymujemy potrzebne informacje.
Centralna Ewidencja i Informacja o Działalności Gospodarczej i KRS.
Jeśli znamy nazwę, adres lub na przykład REGON firmy, możemy sprawdzić jej NIP na stronie www.ceidg.gov.pl, w zakładce „Wyszukiwarka firm”. Poza informacją o Numerze Identyfikacji Podatkowej podmiotu, znajdziemy tam również informacje o wykonywanej przez niego działalności, numery telefonów, koncesjach i pozwoleniach. Na portalu tym znajdziemy informacje o osobach fizycznych prowadzących działalność gospodarczą.
Jeśli chcemy sprawdzić NIP spółki, musimy skorzystać z wyszukiwarki na stronie Ministerstwa Sprawiedliwości https://ekrs.ms.gov.pl. Wystarczy, że wybierzemy w wyszukiwarce odpowiedni rejestr (Przedsiębiorcy lub Stowarzyszenia i inne organizacje) i podamy jedną zmienną wyszukiwania (np. nazwę firmy). Wyświetlą nam się najważniejsze informacje na temat danej spółki.
Wnioski
Pamiętaj, że weryfikacja numeru NIP jest istotna w celu potwierdzenia poprawności danych podmiotu. Dzięki temu unikniesz transakcji z nieuczciwymi podmiotami, zapewnisz bezpieczeństwo finansowe i będziesz przestrzegać przepisów podatkowych. Wybieraj zaufane źródła informacji i regularnie sprawdzaj numery NIP, aby mieć pewność, że prowadzisz transakcje z wiarygodnymi partnerami biznesowymi.
Podsumowując, sprawdzanie numeru NIP to ważny krok w procesie podejmowania decyzji biznesowych i utrzymania zgodności z przepisami podatkowymi. Dzięki dostępnym narzędziom online i oficjalnym źródłom informacji podatkowych, możesz łatwo zweryfikować numer NIP i mieć pewność, że współpracujesz z wiarygodnymi podmiotami. W przypadku wątpliwości skonsultuj się z urzędem skarbowym lub specjalistą ds. podatkowych, aby uzyskać dodatkową pomoc i informacje.
