Komisja Kodyfikacyjna Prawa Cywilnego przygotowała projekt ustawy o zmianie ustawy Prawo upadłościowe oraz niektórych innych ustaw (numer projektu UD260). Obecnie jest on na etapie rządowych prac legislacyjnych. Zasadniczym celem procedowanego pakietu zmian jest zwiększenie efektywności i elastyczności postępowań upadłościowych, co ma przynieść realne korzyści zarówno dłużnikom, jak i wierzycielom.
Cel przygotowanych zmian
Zgodnie z założeniami procedowanej nowelizacji ograniczeniu ma ulec udział sądów w czynności, które nie wymagają orzekania, natomiast mają one wymiar wyłącznie administracyjno-nadzorczy. Najlepszym tego przykładem jest realizacja ustalonego planu spłaty, która ma charakter prywatny i angażowanie w nią instytucji państwa nie powinno mieć miejsca.
W projektowanych zmianach uwzględniono również zapewnienie wierzycielom dostępu do skutecznych środków kontroli wykonania planu spłaty. Z kolei formalności dla osób chcących ogłosić upadłość będą mocno ograniczone. Co więcej, nowe regulacje mają pozwolić uniknąć ryzyka uchylenia planu spłaty z powodów niezawinionych przez dłużników.
Powyższe zmiany powinny zatem przyczynić się do zwiększenia przewidywalności wszczynanych postępowań, a także skrócić czas potrzebny na ujawnienie danych upadłych w rejestrze.
Sądy bez nadzoru nad planem spłaty
Jak już zostało powiedziane, realizacja planu spłaty ma charakter prywatny, ponieważ dotyczy ona jedynie dłużnika i wierzyciela. Obecnie nad jego wykonaniem nadzór sprawuje sąd, co skutkuje dodatkowym obciążeniem i przewlekłością innych postępowań. Co więcej, nadzór ten jest sprawowany z urzędu.
Podobne artykuły
W myśl nowych regulacji sąd będzie mógł nadzorować realizację planu spłaty wyłącznie na wniosek zgłoszony przez zainteresowanego uczestnika postępowania. Rozwiązanie to poprawi efektywność postępowań, a także wyeliminuje możliwość uchylenia planu z powodu wystąpienia braków formalnych.
Czy wiesz, że 8 na 10 firm upada z powodu problemów z płynnością finansową?
Sprawdź, z jakiego bezpiecznego narzędzia skorzystać, aby utrzymać zdrowy cash flow i uchronić firmę przed zatorami płatniczymi.
„Automatyczne” umarzanie postępowań
Twórcy projektu przewidzieli również mechanizm „automatycznego” umarzania postępowań. Otóż mają być one umarzane z urzędu po upływie 3 miesięcy od zakończenia okresu realizacji planu spłaty. Aby zwiększyć przejrzystość postępowania, data, o której mowa powyżej, będzie ujawniana po ustaleniu planu spłaty oraz w odrębnym obwieszczeniu po jego uprawomocnieniu. W sytuacji, gdy dłużnik dokona spłaty wcześniej, niż przewidziano to w planie, wówczas będzie on mógł wnioskować o skrócenie terminu.
Co więcej, nie będzie też możliwości wniesienia skargi kasacyjnej od orzeczeń sądu drugiej instancji, które dotyczą planu spłaty i umorzenia zobowiązań. Twórcy projektu uzasadniają to rozwiązanie faktem, iż postępowanie upadłościowe ma charakter wykonawczy i z tego względu nie powinny być w nim dostępne nadzwyczajne środki zaskarżenia.
Pozostałe uproszczenia
Zgodnie z projektem ujednoliceniu mają ulec kwestie związane ze składaniem rocznych sprawozdań przez upadłego, które dotyczą jego sytuacji majątkowej i zawodowej. Nie będzie już bowiem istotne, w jaki sposób zakończyło się postępowanie – czy poprzez ustalenie planu spłaty, czy też przez warunkowe umorzenie zaciągniętych zobowiązań. Warto również dodać, że sąd nie będzie już w żaden sposób kontrolował składanych sprawozdań.
Po wejściu w życie zmian obwieszczenia publikowane w systemie teleinformatycznym będą publikowane nie tylko przez sędziego, ale i przez jego asystenta, a także przez pracowników sekretariatu.
W obecnym stanie prawnym funkcjonuje zaliczka na ogólne koszty postępowania. Rozwiązanie to ma zostać zastąpione zaliczką na zryczałtowane koszty. Jeśli jednak wartość kosztów postępowania znacząco wzrośnie w jego trakcie, sąd będzie mógł przyznać dodatkową zaliczkę. Zostanie ona wypłacona tymczasowe ze środków Skarbu Państwa.
Jeżeli chodzi o osoby fizyczne, które nie prowadzą działalności gospodarczej, wynagrodzenie syndyka zostanie powiązane z przeciętnym wynagrodzeniem w sektorze przedsiębiorstw za III kwartał roku poprzedniego, które zostanie ogłoszone przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego.
Kolejną kwestią jest usuwanie danych upadłego z Krajowego Rejestru Zadłużonych po upływie 3 lat, licząc od dnia obwieszczenia o terminie umorzenia zobowiązań. Ma to związek z jednej strony z zapewnieniem lepszej ochrony prywatności, a z drugiej z zapewnieniem przejrzystości obrotu gospodarczego.
Uproszczenie prawa jest zazwyczaj bardzo korzystne dla osób, których dotyczą dane regulacje. Zmiany, o których mowa powyżej, mają zostać przyjęte w trzecim kwartale 2025 r. Do ich wejścia w życie konieczny będzie jeszcze podpis prezydenta.
