Akcje XTB straciły we wtorek 17 listopada ponad 17 proc. po zapowiedzi Komisji Nadzoru Finansowego dotyczącej nowych regulacji rynku kontraktów CFD. To właśnie te instrumenty odpowiadają za około 90 proc. przychodów brokera. KNF argumentuje, że dotychczasowe ograniczenia nie przyniosły oczekiwanych rezultatów. W 2025 roku na kontraktach CFD straciło 267 tys. inwestorów, a łączna wartość ich strat zbliżyła się do 2 mld zł.
Akcje XTB mocno w dół. Kurs spadł do 115,24 zł
Wtorkowa sesja na warszawskiej giełdzie przyniosła jedną z największych przecen akcji XTB w ostatnim czasie. Jeszcze rano kurs brokera utrzymywał się w pobliżu 140 zł. Sytuacja zmieniła się po wystąpieniu Dariusza Adamskiego, zastępcy przewodniczącego Komisji Nadzoru Finansowego, podczas konferencji Parkiet ExChange. Przedstawiciel nadzoru zapowiedział interwencję produktową dotyczącą kontraktów CFD, które stanowią podstawę działalności XTB. Inwestorzy zaczęli wyprzedawać akcje spółki, obawiając się, że nowe regulacje ograniczą możliwości zarabiania na tych instrumentach.
W najniższym punkcie sesji kurs XTB spadł do 113,20 zł, czyli o blisko 19 proc. Ostatecznie notowania zakończyły się na poziomie 115,24 zł, co dało spadek o 17,52 proc. względem poniedziałkowego zamknięcia. Wartość obrotów akcjami brokera przekroczyła 417 mln zł. Dla porównania dzień wcześniej wynosiła niespełna 58 mln zł. Tak duża reakcja rynku nastąpiła jeszcze przed przedstawieniem konkretnych propozycji zmian. KNF nie opublikowała bowiem nowych przepisów ani terminu ich wejścia w życie.

KNF chce ograniczyć straty inwestorów. W grę wchodzą miliardy złotych
Podczas konferencji Dariusz Adamski przedstawił dane obrazujące skalę strat na polskim rynku kontraktów CFD. W 2019 roku pieniądze straciło na nich około 32 tys. osób. Sześć lat później liczba ta wzrosła do 267 tys. Łączna wartość strat w 2025 roku wyniosła blisko 2 mld zł, czyli niemal siedem razy więcej niż w roku wprowadzenia poprzednich ograniczeń. Zdaniem przedstawiciela KNF regulacje obowiązujące od 2019 roku nie rozwiązały problemu. Wprowadzono wówczas między innymi limity dźwigni finansowej, mechanizmy ochrony przed ujemnym saldem rachunku oraz obowiązek informowania klientów o ryzyku.
Adamski zakwestionował także traktowanie kontraktów CFD jako instrumentów służących długoterminowemu inwestowaniu. Zaznaczył, że mogą one spełniać użyteczną funkcję przy zabezpieczaniu innych pozycji finansowych. Inaczej ocenił sytuację, w której klient wykorzystuje je wyłącznie do spekulowania na zmianach cen. Przedstawiciel nadzoru porównał wtedy rolę brokera do działalności bukmachera. Zwrócił również uwagę, że doświadczenie inwestora nie gwarantuje osiągania zysków na tego rodzaju instrumentach.
Dane dotyczące 267 tys. osób i strat sięgających 2 mld zł obejmują cały rynek CFD, a nie wyłącznie klientów XTB. Nie są też tożsame z przychodami osiąganymi przez brokerów.
Kontrakty CFD odpowiadają za około 90 proc. przychodów XTB
Tak silna przecena akcji XTB wynika przede wszystkim ze struktury działalności spółki. Choć broker rozwija ofertę tradycyjnych akcji, funduszy ETF i innych produktów inwestycyjnych, zdecydowaną większość jego przychodów nadal generują kontrakty CFD. Są to instrumenty pochodne umożliwiające zajmowanie pozycji na wzrost lub spadek ceny określonego aktywa bez konieczności jego zakupu. Może to być kurs waluty, cena złota, ropy naftowej, indeks giełdowy lub notowania konkretnej spółki.
Istotnym elementem CFD jest dźwignia finansowa. Pozwala ona otwierać pozycje o wartości większej niż środki wpłacone przez inwestora. Przy dźwigni 1:20 depozyt wynoszący 1 tys. zł umożliwia zajęcie pozycji wartej 20 tys. zł. Zmiana ceny instrumentu bazowego o 1 proc. przekłada się wówczas na zmianę wyniku o 200 zł, czyli 20 proc. początkowego depozytu, bez uwzględnienia kosztów transakcyjnych. Mechanizm ten zwiększa zarówno potencjalne zyski, jak i straty. To jeden z powodów, dla których nadzorcy finansowi ograniczają dostęp do CFD osobom nieposiadającym odpowiedniej wiedzy i doświadczenia.
W przypadku XTB dodatkowe znaczenie ma sposób, w jaki broker pozyskuje nowych klientów. Spółka rozwija aplikację inwestycyjną i zachęca do korzystania z tradycyjnych instrumentów finansowych. Według danych przedstawionych wcześniej przez prezesa XTB Omara Arnaouta około 80 proc. nowych klientów rozpoczyna korzystanie z platformy od zakupu akcji i ETF-ów. Spośród tej grupy 13,5 proc. zawiera później przynajmniej jedną transakcję na CFD.
Ewentualne utrudnienie dostępu do kontraktów może więc wpłynąć nie tylko na bieżące przychody z ich oferowania, ale również na możliwości rozwijania tej części działalności brokera.
KNF nie ogłosiła zakazu CFD. Nowe zasady poznamy w kolejnych miesiącach
Na razie nie wiadomo, jak daleko posunie się Komisja Nadzoru Finansowego. Interwencja produktowa daje regulatorowi możliwość wprowadzenia ograniczeń dotyczących oferowania, dystrybucji i sprzedaży określonych instrumentów finansowych. W określonych przypadkach może również obejmować zakaz ich oferowania. W odpowiedzi przekazanej Stowarzyszeniu Inwestorów Indywidualnych Urząd KNF potwierdził, że trwa przegląd interwencji produktowej z 2019 roku. Jego zakończenie przewidziano na najbliższe miesiące. Dopiero po podjęciu decyzji przez Komisję ewentualne zmiany zostaną oficjalnie ogłoszone.
Jednym z rozważanych na rynku scenariuszy jest wyraźniejsze oddzielenie tradycyjnego inwestowania w akcje i ETF-y od handlu kontraktami CFD. Taki wariant, zakładający prowadzenie dwóch odrębnych rachunków, pojawił się wcześniej w rozmowie prezesa XTB z „Parkietem”. Omar Arnaout oceniał wówczas, że wdrożenie takiego rozwiązania byłoby możliwe technologicznie, choć stanowiłoby utrudnienie dla klientów i samego brokera. Z wcześniejszych rozmów z nadzorem nie wynikało również, aby KNF planowała całkowity zakaz CFD. Prezes spodziewał się raczej zmian dotyczących sprawdzania wiedzy klientów i ich zdolności do oceny ryzyka.
Nie jest jednak przesądzone, że ostateczne propozycje regulatora będą zgodne z tymi przewidywaniami. KNF zapewniła ponadto, że interwencja produktowa obejmie zarówno brokerów krajowych, jak i firmy świadczące usługi w Polsce z zagranicy. Ma to zapobiec sytuacji, w której zaostrzenie przepisów dotyczyłoby wyłącznie polskich podmiotów.
XTB zostało już ukarane przez KNF. Chodziło o 20 mln zł
Zapowiedź nowych regulacji nie jest pierwszym konfliktem między nadzorem a modelem oferowania CFD przez XTB. W marcu 2026 roku KNF nałożyła na spółkę karę w wysokości 20 mln zł. Decyzja została utrzymana w mocy 28 sierpnia. Regulator stwierdził nieprawidłowości dotyczące między innymi sprawdzania wiedzy i doświadczenia klientów, określania grupy docelowej dla instrumentów finansowych oraz przekazywania informacji o ryzyku związanym z kontraktami CFD. Naruszenia dotyczyły działalności prowadzonej w latach 2022–2023.
Tamta decyzja odnosiła się do konkretnych uchybień w działalności XTB. Obecnie zapowiadana interwencja ma znacznie szerszy zakres, ponieważ dotyczy zasad funkcjonowania całego rynku kontraktów CFD. Jednocześnie spółka nie przestaje rozwijać działalności. W trzecim kwartale 2026 roku XTB wypracowało 213,7 mln zł zysku netto, ponad czterokrotnie więcej niż rok wcześniej. W tym samym okresie pozyskało ponad 335 tys. nowych klientów, a ich łączna liczba wzrosła do blisko 3,14 mln.
Rozwój bazy użytkowników nie zmienił jednak tego, że wyniki finansowe brokera pozostają silnie uzależnione od kontraktów CFD. Dla akcjonariuszy najważniejszy będzie zatem zakres zapowiadanej interwencji KNF. Od tego, czy regulator ograniczy marketing, zaostrzy weryfikację klientów czy zdecyduje się na dalej idące rozwiązania, zależeć może przyszła rentowność jednego z największych polskich brokerów giełdowych.


















