Październikowy MIK wyniósł 90,3 pkt dla mikrofirm i 108,8 pkt dla dużych przedsiębiorstw. Luce 18,5 pkt towarzyszą różnice w deklarowanej płynności i aktywności inwestycyjnej. Dane Faktura.pl dodają kontekst: odroczone terminy płatności częściej pojawiają się na fakturach.
90,3 pkt dla mikrofirm, 108,8 pkt dla dużych przedsiębiorstw i 18,5 pkt różnicy między nimi. Tak wygląda październikowy Miesięczny Indeks Koniunktury Polskiego Instytutu Ekonomicznego po podziale firm według wielkości. Ogólny MIK wyniósł 102,4 pkt, a więc znalazł się nieco powyżej neutralnego poziomu 100 pkt. Ta średnia przykrywa jednak wyraźny podział. Mikrofirmy pozostają 9,7 pkt poniżej kreski, duże przedsiębiorstwa 8,8 pkt powyżej niej. Małe firmy osiągnęły 90,1 pkt, a średnie 102,1 pkt.
Jakie różnice widać obok luki?
Pełne dane nie pozwalają rozłożyć 18,5 pkt na poszczególne przyczyny. Pokazują jednak dwa obszary, w których położenie mikrofirm i dużych przedsiębiorstw wyraźnie się różni: płynność oraz inwestycje.
Duże firmy częściej mają dłuższy bufor płynności
Środki wystarczające na ponad trzy miesiące działalności deklaruje 52 proc. mikrofirm i 69 proc. dużych przedsiębiorstw. To porównanie dotyczy tego samego okresu i tej samej definicji w badaniu PIE. Dane nie pochodzą z bilansów firm, lecz z ich deklaracji. Mimo to różnica jest istotna. Dłuższy bufor oznacza większą przestrzeń do absorbowania wahań popytu, opóźnionych płatności lub nieplanowanych kosztów. Krótszy bufor sprawia, że bieżące ryzyko szybciej staje się problemem operacyjnym.
Odroczony termin pojawia się na niemal dwóch trzecich analizowanych faktur
Dane Faktura.pl pokazują dodatkowy kontekst finansowania bieżącej działalności. W III kwartale 2026 r. odroczony termin płatności miało 62,7 proc. analizowanych faktur podmiotów opisanych w materiale źródłowym jako MŚP. Rok wcześniej było to 55,3 proc. Oznacza to wzrost częstotliwości stosowania odroczenia o 7,4 pkt proc.
Małemu dostawcy trudno postawić warunki firmie, od której zależy znaczna część jego przychodów. Zdarza się, że możliwość zdobycia lub utrzymania kontraktu wymaga zgody na finansowanie klienta przez kilka tygodni. Ten koszt trzeba uwzględnić w cenie i planowaniu gotówki. Inaczej większa sprzedaż może oznaczać coraz większe zaangażowanie własnych pieniędzy, zamiast nowych środków dostępnych na koncie
– – mówi Adrian Banasik, członek zarządu Finea, która specjalizuje się w finansowaniu transportu.
Częstsze odroczenie nie oznacza jednak dłuższego terminu. Średnia zapisana na analizowanych dokumentach wyniosła 13,6 dnia wobec 13,8 dnia rok wcześniej. Dane opisują więc zmianę udziału faktur z odroczeniem, a nie wydłużenie przeciętnego terminu. Największą zmianę dane Faktura.pl wskazują w transporcie i gospodarce magazynowej: udział takich faktur wzrósł z 65,04 do 87,46 proc.
Inwestuje 26 proc. mikrofirm i 46 proc. dużych przedsiębiorstw
Druga wyraźna różnica dotyczy inwestycji. W badanym okresie inwestowało 26 proc. mikrofirm i 46 proc. dużych przedsiębiorstw. Wśród mikrofirm, które nie inwestowały, 24 proc. wskazywało brak środków finansowych. Te liczby nie dowodzą, że brak inwestycji powoduje słabszy MIK. Pokazują jednak konkretną różnicę w zachowaniu firm: duże podmioty inwestowały znacznie częściej, a część mikrofirm wskazywała brak środków jako bezpośrednie ograniczenie.
Podobne artykuły
Wzrost nowych zamówień deklarowało 32 proc. dużych firm. PIE zestawia ten wynik z 11 proc. wśród małych firm, nie mikrofirm. Dane wspierają więc wniosek, że poprawę zamówień częściej odczuwały duże przedsiębiorstwa niż małe firmy, lecz nie pozwalają podać ścisłej różnicy mikro–duże.
18,5 pkt to opis różnicy, nie rachunek jej przyczyn
MIK powstaje z siedmiu obszarów na reprezentatywnej próbie 500 przedsiębiorstw. Ma skalę od 0 do 200 pkt, z poziomem neutralnym równym 100 pkt, a dane są odsezonowane. Wszystkie klasy firm poprawiły wynik względem września, dlatego nie ma podstaw do stwierdzenia, że sytuacja mikrofirm w październiku się pogorszyła.
PIE nie publikuje siedmiu składowych indeksu osobno dla każdej klasy wielkości. Nie można więc policzyć, ile z luki wiąże się z płynnością, inwestycjami, zamówieniami, kosztami lub zatrudnieniem. Dane Faktura.pl pochodzą z innego zbioru i nie mierzą opóźnień ani reprezentatywnej sytuacji wszystkich MŚP. Są kontekstem mechanizmu finansowania działalności przed wpływem należności, nie dowodem przyczyny różnicy MIK.
Najmniejszy biznes wchodzi więc w końcówkę roku z innym zestawem warunków niż duże przedsiębiorstwa: rzadziej deklaruje długi bufor płynnościowy, rzadziej inwestuje i pozostaje poniżej neutralnego poziomu MIK. Ogólny wynik 102,4 pkt nie pokazuje tego podziału.
