Każdy przedsiębiorca prowadzący działalność gospodarczą powinien z uwagą obserwować zmiany w obszarze kontroli podatkowych i celno-skarbowych. Aktualne trendy pokazują, że choć liczba kontroli systematycznie maleje, to jednak ich skuteczność znacząco wzrosła. Co to oznacza dla firm? Przede wszystkim większe ryzyko, że wytypowana do kontroli firma będzie musiała zmierzyć się z poważnymi konsekwencjami wykrytych nieprawidłowości.
Oskar Wala, starszy menedżer w dziale Doradztwa Podatkowego KPMG w Polsce, w trakcie Kongresu Finansowego KPMG zwrócił uwagę na sprawy przedsiębiorców, którymi interesują się przedstawiciele fiskusa.
Mniej kontroli, ale większa skuteczność
Jak wynika z danych za 2024 rok, skuteczność kontroli podatkowych wyniosła aż 99 proc., natomiast kontroli celno-skarbowych – 98 proc. Oznacza to, że organy podatkowe precyzyjnie dobierają podmioty do kontroli, w efekcie czego praktycznie każda kontrola kończy się wykryciem nieprawidłowości.
Fiskus coraz rzadziej przeprowadza kontrole w formie tradycyjnej, częściej natomiast korzysta z mniej sformalizowanej procedury czynności sprawdzających. Oznacza to, że przedsiębiorcy mogą nie być nawet świadomi, że ich rozliczenia są weryfikowane.
Ile zajmuje Tobie fakturowanie? W Faktura.pl najszybsi robią to w 30 sekund
Przez pierwszy miesiąc darmowego korzystania z aplikacji zobaczysz, jak jej funkcje uproszczą Ci życie. Oto zalety korzystania z Faktura.pl:
➔ Automatyczne wystawianie faktur cyklicznych
➔ Wysyłka dokumentów z poziomu aplikacji
➔ Program zintegrowany z Krajowym Systemem e-Faktur
➔ Możliwość księgowania swoich kosztów za pomocą kilku kliknięć
➔ Natychmiastowa płatność przy pomocy przycisku „Kliknij, aby opłacić fakturę” umieszczonego na dokumencie
➔ Funkcja magazynu z możliwością zintegrowania z Allegro
Które podatki są najczęściej kontrolowane?
VAT pozostaje na szczycie listy zainteresowań organów podatkowych. Jako główne źródło wpływów do budżetu państwa, podatek ten jest skrupulatnie kontrolowany, szczególnie pod kątem wykrywania nadużyć, takich jak „karuzele VAT” czy wystawianie pustych faktur. Równolegle wzrasta uwaga urzędników skarbowych skupiona na podatkach dochodowych – zarówno CIT, jak i PIT. W szczególności malejące wpływy z CIT w zeszłym roku sugerują, że organy będą bardziej dokładnie analizować zeznania podatników pod kątem prawidłowości rozliczeń podatku dochodowego od osób prawnych.
Główne obszary zainteresowania fiskusa
W 2025 roku organy podatkowe szczególnie uważnie przyglądają się wybranym obszarom działalności gospodarczej. Zrozumienie, które dziedziny rozliczeń są w centrum ich zainteresowania, pozwala przedsiębiorcom lepiej przygotować się do ewentualnych kontroli i uniknąć kosztownych błędów.
Podatek u źródła
Organy skarbowe szczególnie przyglądają się transakcjom międzynarodowym i wypłatom należności za granicę. Przedmiotem kontroli jest ustalenie, czy zagraniczny odbiorca należności prowadzi rzeczywistą działalność gospodarczą oraz czy faktycznie kwalifikuje się do preferencyjnych stawek podatkowych na podstawie umów o unikaniu podwójnego opodatkowania.
Klauzula generalna przeciw unikaniu opodatkowania
W 2024 roku przeprowadzono 27 postępowań z wykorzystaniem klauzuli generalnej. Chociaż nie jest to liczba wysoka, przedsiębiorcy muszą pamiętać, że ryzyko zastosowania klauzuli istnieje, zwłaszcza gdy transakcje mają skomplikowaną strukturę lub charakter optymalizacyjny.
Ceny transferowe
Weryfikacja dokumentacji cen transferowych jest stałym elementem kontroli, szczególnie w grupach kapitałowych. Fiskus coraz częściej korzysta z międzynarodowej wymiany informacji, aby dokładnie sprawdzić poprawność ustalonych cen.
Jak zabezpieczyć się przed kontrolą?
Przedsięwzięcie odpowiednich kroków zapobiegawczych może znacząco zmniejszyć ryzyko negatywnych skutków kontroli podatkowej. Oto kilka rekomendacji ekspertów:
- Program współdziałania – dla dużych podmiotów (powyżej 50 mln euro przychodu rocznie), pozwala na bieżące konsultowanie z organami podatkowymi kwestii budzących wątpliwości.
- Opinie o stosowaniu preferencji podatkowych – szczególnie ważne przy podatku u źródła. Uzyskanie takiej opinii zabezpiecza podatnika przed późniejszym zakwestionowaniem preferencji.
- Interpretacje indywidualne – popularne rozwiązanie, które daje przedsiębiorcom pewność prawną co do stosowanych rozwiązań podatkowych.
- Uprzednie porozumienia cenowe (APA) – istotne narzędzie zabezpieczające transakcje międzynarodowe oraz ceny transferowe.
- Regularne przeglądy podatkowe – samodzielne audyty podatkowe pozwalają wykryć nieprawidłowości przed urzędnikami skarbowymi.
Przedsiębiorca świadomy
W obliczu rosnącej efektywności kontroli podatkowych przedsiębiorcy muszą być bardziej niż kiedykolwiek świadomi tego, jakie obszary ich działalności mogą znaleźć się pod szczególnym nadzorem. Proaktywne podejście, regularne audyty podatkowe i korzystanie z dostępnych narzędzi prawnych stanowią klucz do skutecznego zabezpieczenia firmy przed negatywnymi skutkami kontroli.