KSeF, czyli Krajowy System e-Faktur, wprowadza nowy standard w obrocie fakturami. Dokument sprzedaży przestaje być plikiem PDF wysyłanym e-mailem, a staje się ustrukturyzowanym zestawem danych rejestrowanym w systemie Ministerstwa Finansów. Od 1 lutego 2026 roku, w wileu przypadkach, KSeF stanie się jedynym kanałem odbioru faktur przez kontrahentów. To zmiana, która wykracza poza technologię – wpływa na organizację sprzedaży, obieg dokumentów i współpracę z księgowością. Przedsiębiorco! Sprawdź, jak krok po kroku przygotować firmę na start KSeF!
ETAP 1: Ustal, czy i od kiedy wchodzisz w obowiązek
Kto i od kiedy musi używać KSeF?
Zanim zaczniesz wybierać narzędzia, porządkować dane i planować obieg dokumentów, musisz odpowiedzieć na jedno podstawowe pytanie: czy i kiedy Twoja firma wchodzi w obowiązek raportowania faktur sprzedaży za pośrednictwem KSeF ? Przeanalizuj wartość i strukturę swojej sprzedaży. Może się okazać, że obowiązek przekazania dokumentów do KSeF obejmie tylko część wystawianych faktur lub nie dotyczy ich wcale.
Terminy wejścia w obowiązek
Obowiązek korzystania z KSeF został wprowadzony etapami:
- od 1 lutego 2026 r. – dla podmiotów, u których wartość sprzedaży z VAT w 2024 r. przekroczyła 200 mln zł,
- od 1 kwietnia 2026 r. – dla pozostałych przedsiębiorców.
Oznacza to, że nawet jeśli prowadzisz niewielką działalność, KSeF i tak stanie się elementem Twojej codziennej pracy .
Forma prawna i status w VAT nie zmienia obowiązku
Warto podkreślić jedną kluczową zasadę- zarówno osoby prawne jak i osoby fizyczne prowadzące działalność gospodarcza podlegają obowiązkowi KSeF na takich samych zasadach. Nie ma znaczenia także, czy jesteś aktywnym podatnikiem VAT, czy korzystasz ze zwolnienia z VAT. Wystawiane przez Ciebie faktury mogą podlegać obowiązkowej wysyłce do KSeF.
Kto i jakie faktury nie podlegają obowiązkowej wysyłce do KSeF?
- Wyłączenia po stronie stron transakcji
Z obowiązku korzystania z KSeF wyłączone jest wystawianie faktur:
- przez podatników, którzy nie mają siedziby ani stałego miejsca prowadzenia działalności w Polsce,
- przez podatników mających stałe miejsce prowadzenia działalności w Polsce, jeżeli to miejsce nie uczestniczy w danej transakcji,
- na rzecz osób fizycznych nieprowadzących działalności gospodarczej (B2C).
W tych przypadkach często możliwe jest wystawianie faktur w KSeF dobrowolnie, ale przepisy nie nakładają takiego obowiązku.
- Wyłączenia dla wybranych procedur szczególnych
Poza obowiązkiem KSeF pozostają faktury dotyczące czynności wykonywanych w ramach procedur szczególnych, w szczególności:
- OSS nieunijnej,
- IOSS,
- procedury międzynarodowego okazjonalnego przewozu drogowego osób.
W tych przypadkach – zgodnie z wyjaśnieniami Ministerstwa Finansów – nie ma możliwości dobrowolnego wystawiania faktur w KSeF.
- Wyłączenia dla konkretnych rodzajów transakcji
Rozporządzenia i komunikaty MF wskazują również na wyłączenia dotyczące określonych czynności, takich jak m.in.:
- usługi przejazdu autostradą oraz wybrane usługi przewozu osób, udokumentowane biletem jednorazowym pełniącym funkcję faktury,
- wybrane usługi zwolnione, wskazane w oficjalnych objaśnieniach MF,
- szczególne przypadki samofakturowania, gdy brak jest identyfikacji polskim NIP po stronie nabywcy lub sprzedawcy.
- Okres przejściowy do końca 2026 roku
Do końca 2026 roku pozostają dodatkowe „furtki” pozwalające funkcjonować częściowo poza KSeF:
- możliwość wystawiania faktur poza KSeF, jeśli miesięczny limit 10 000 zł sprzedaży z VAT nie zostanie przekroczony,
- możliwość korzystania z kas rejestrujących oraz utrzymanie paragonów z NIP do 450 zł jako faktur uproszczonych, bez obowiązku przesyłania ich do KSeF w tym okresie.
- Dokumenty, których w ogóle nie przesyła się do KSeF
Do KSeF nie trafiają m.in.:
- faktury proforma,
- faktury wewnętrzne i dowody wewnętrzne,
- noty uznaniowe i obciążeniowe,
- rachunki w rozumieniu Ordynacji podatkowej.
Ministerstwo Finansów wskazuje również, że wraz z wejściem obowiązku KSeF uchylone zostają przepisy o notach korygujących, co oznacza, że nie będą one wystawiane ani w KSeF, ani poza systemem.
Czytaj także: KSeF Pytania i Odpowiedzi
ETAP 2: Uporządkuj dane sprzedażowe i słowniki
Kiedy już wiesz, jakie faktury występują w firmie, uporządkuj dane, które umieszczasz na fakturach. Pamiętaj, one również będą przesyłane do KSeF. Koniecznie sprawdź :
- kartoteki kontrahentów (poprawne NIP, nazwy, adresy),
- nazwy towarów i usług – bez skrótów, opisów potocznych i „roboczych”,
- jednolite jednostki miary,
- prawidłowe stawki VAT i oznaczenia procedur,
- spójne zasady wystawiania faktur zaliczkowych i korekt.
KSeF wymusza standaryzację. Dane, które do tej pory „przechodziły” na PDF-ach, w systemie ustrukturyzowanym mogą powodować błędy techniczne.
ETAP 3: Narzędzie do wysyłki i odbioru faktur – nowa definicja faktury w KSeF
Na tym etapie musisz zmienić sposób myślenia o fakturze jako dokumencie. W systemie KSeF faktura nie jest już plikiem PDF ani dokumentem wysyłanym e-mailem, ale zbiorem danych zapisanych w ustrukturyzowanym formacie, który staje się fakturą dopiero w momencie przyjęcia przez KSeF i nadania mu numeru systemowego.
Podstawą prawną tej zmiany jest art. 106na ustawy o VAT, zgodnie z którym fakturą ustrukturyzowaną jest faktura wystawiona przy użyciu Krajowego Systemu e-Faktur, a za moment jej wystawienia uznaje się moment nadania jej numeru identyfikującego w tym systemie.
W praktyce oznacza to, że, o ile nie możesz korzystać z wyłączeń z KSeF, :
- „E-faktura” w dotychczasowym rozumieniu (PDF wysyłany mailem) przestaje istnieć jako faktura podatkowa.
- Jedyną fakturą w obrocie B2B jest ta, która znajduje się w KSeF.
- To KSeF staje się podstawowym źródłem dokumentów zarówno sprzedażowych, jak i zakupowych.
Dlatego korzystanie z KSeF będzie wymagało narzędzia oferującego dwie funkcje:
- wysyłanie faktur do KSeF,
- pobieranie faktur z KSeF.
Nie wystarczy system, który tylko wystawia faktury sprzedażowe. Równie ważna jest możliwość regularnego pobierania faktur zakupowych, bo to one będą podstawą do płatności oraz księgowania kosztów i odliczenia VAT. Ministerstwo Finansów udostępniło bezpłatne narzędzie do wystawiania, odbierania i przechowania faktur w formie elektronicznej w aplikacji e-mikrofirma. Jest ono dedykowane jedynie osobom fizycznym prowadzącym działalność gospodarczą.
Rekomendacja redakcji
sprawdź Program KSeF
Podobne artykuły
ETAP 4: Obieg dokumentów. Nadawanie ról i dostępów do KSeF
KSeF niejako wymusza na podatnikach zmiany w dotychczasowym obiegu dokumentów. Rewolucja dotknie nawet najmniejszych, prowadzących jednoosobowe działalności gospodarcze. Od lutego nie wyślą już standardowej paczki dokumentów do księgowości. Część z nich będzie dostępna tylko za pośrednictwem KSeF. Od kwietnia natomiast, nie wyślą maila z fakturą PDF do klienta.
Dostęp do KSeF nie jest automatyczny. Wymaga nadania uprawnień do:
- wystawiania faktur,
- przeglądania faktur,
- pobierania dokumentów,
- zarządzania innymi użytkownikami.
Role i uprawnienia nadaje podatnik lub osoba uprawniona do reprezentacji (np. członek zarządu, wspólnik uprawniony do reprezentacji, właściciel JDG). To oznacza, że dostęp i zakres uprawnień do KSeF jest formalną decyzją, a nie tylko ustawieniem w programie do fakturowania.
Procedura wystawiania faktur sprzedażowych w KSeF
Standardowy proces obejmuje:
- Powstanie danych sprzedażowych (zamówienie, umowa, realizacja usługi).
- Wystawienie faktury w systemie.
- Wysłanie jej do KSeF i uzyskanie numeru systemowego.
- Udostępnienie kontrahentowi informacji o wystawieniu faktury (np. mailowo lub przez platformę klienta).
Zakup – kluczowy element?
Wraz z KSeF to firma staje się aktywną stroną w odbieraniu dokumentów kosztowych. Proces powinien obejmować:
- Regularne pobieranie faktur z KSeF (automatycznie lub ręcznie).
- Kontrolę merytoryczną, czyli sprawdzenie, czy dana faktura rzeczywiście dotyczy:
- nabycia towarów lub usług przez firmę,
- realnej transakcji,
- właściwego kontrahenta i warunków umowy.
- Przekazanie zatwierdzonej faktury do księgowości w celu ujęcia w ewidencji i rozliczenia VAT.
To szczególnie ważne, ponieważ wraz z KSeF wzrasta ryzyko wyłudzeń. Technicznie możliwe jest wystawienie faktury na dowolny podmiot posiadający NIP, nawet jeśli nie doszło do żadnej rzeczywistej dostawy towarów lub wykonania usługi.
ETAP 5: Wystartuj z KSeF!
Czas na praktykę! Poniżej znajdziesz instrukcję jak uzyskać dostęp do KSeF krok po kroku:
Osoby fizyczne prowadzące działalność gospodarczą
- Wejdź do KSeF przez stronę Ministerstwa Finansów lub e-Urząd Skarbowy.
- Zaloguj się jako podatnik lub osoba reprezentująca firmę przy użyciu:
- profilu zaufanego,
- e-dowodu,
- podpisu kwalifikowanego.
- Po pierwszym logowaniu system rozpoznaje podmiot i umożliwia zarządzanie dostępami.
- Wygeneruj certyfikat i zainstaluj go w programie finansowo-księgowym lub systemie sprzedażowym, który ma komunikować się z KSeF. Od tego momentu system może automatycznie przesyłać i pobierać dokumenty.
Osoby prawne – obowiązkowy ZAW-FA
- Najpierw składany jest formularz ZAW-FA do urzędu skarbowego ( papierowo lub elektronicznie (np. poprzez ePUAP bądź jako załącznik do pisma ogólnego w e-Urzędzie Skarbowym), przy czym elektroniczna forma musi być podpisana przez wszystkie osoby uprawnione do reprezentacji podmiotu.
- Po jego przetworzeniu wskazane osoby uzyskują dostęp administracyjny.
- Administrator w KSeF ma możliwość nadawania kolejnych ról.
- Nie zapomnij o wygenerowaniu certyfikatu lub certyfikatów oraz ich integracji z systemami sprzedażowo-księgowymi.
Teraz, pozostaje już tylko czekać na pierwsze faktury w systemie!
Podsumowanie
KSeF to prawdziwa cyfrowa rewolucja. Na stałe zmienia sposób, w jaki firmy wystawiają, odbierają i rozliczają dokumenty sprzedażowe. Dobrze zaplanowane przygotowanie pozwala jednak zamienić obowiązek w przewidywalny proces. Im wcześniej uporządkujesz dane, narzędzia i odpowiedzialność w firmie, tym pewniej wejdziesz w nowy, cyfrowy standard obrotu fakturami.
