Zgodnie z obietnicą rząd stopniowo wprowadza zmiany w przepisach i procedurach administracyjnych, które maja ułatwić przedsiębiorcom prowadzenie biznesu w Polsce. Pod koniec kwietnia Sejm uchwalił Pierwszy Pakiet Deregulacyjny, ale w kolejce czekają następne projekty, które zostały przyjęte przez Radę Ministrów już w maju. Poniżej wyjaśniamy, jakie zmiany przyniosą one dla przedsiębiorców.
Pierwszy Pakiet Deregulacyjny – najważniejsze zmiany
Pierwszy Pakiet Deregulacyjny został przyjęty przez Sejm większością głosów w dniu 24 kwietnia 2025 r. Przewiduje on wprowadzenie w sumie aż 40 rozwiązań i zmian w przepisach, które mają pomóc w prowadzeniu działalności gospodarczej. Co ważne, większość z nich ma zacząć obowiązywać jeszcze w tym roku. Najważniejsze z tych zmian przedstawiamy poniżej.
Prawo gospodarcze przyjazne przedsiębiorcom
Pierwszy Pakiet Deregulacyjny wprowadza przede wszystkim nowe zasady stanowienia prawa dla przedsiębiorców. Zgodnie z nimi przepisy mają być jednoznaczne i zrozumiałe, a ich zmiany mają być wprowadzane w następujący sposób:
- każdy nowy obowiązek dla firm ma być równoważony likwidacją innego w tym samym lub zbliżonym obszarze;
- nowy obowiązek może wejść w życie dopiero po 6 miesiącach od jego uchwalenia.
Poza tym skutki nowych regulacji mają być obligatoryjnie oceniane po 2 latach od ich wprowadzenia, jeśli wcześniej nie były przedmiotem publicznych konsultacji. Co więcej, rząd będzie musiał cyklicznie co 4 lata opracowywać Program regulacyjny, w którym będzie określał priorytetowe działania w obszarze kształtowania otoczenia prawnego wykonywania działalności gospodarczej, zwłaszcza w zakresie zmniejszania obciążeń regulacyjnych.
Rzadsze i szybsze kontrole w firmach
Przedłużające się kontrole w firmach były do tej pory prawdziwą zmorą przedsiębiorców, ponieważ powodowały dezorganizację i utrudniały normalne prowadzenie działalności. Zgodnie z przepisami mogły one trwać maksymalnie 12 dni roboczych. W praktyce jednak trwały znacznie dłużej, ponieważ urzędnicy do ustawowego terminu nie wliczali dni, w których czynności kontrolne odbywały się poza siedzibą lub miejscem wykonywania działalności przedsiębiorcy.
Podobne artykuły
W wyniku zmian w przepisach, kontrole w przedsiębiorstwach będą się odbywały na zupełnie innych zasadach:
- częstotliwość kontroli będzie dostosowana do stopnia ryzyka związanego z z wykonywaną przez przedsiębiorcę działalnością – przy niskim ryzyku kontrola będzie się odbywała maksymalnie raz na 5 lat, przy średnim ryzyku nie częściej niż raz na 3 lata, a przy wysokim tak często, jak jest to konieczne;
- maksymalny czas kontroli wyniesie 6 dni;
- przed rozpoczęciem kontroli przedsiębiorca otrzyma wstępną listę dokumentów i informacji, jakie ma przygotować.
Powyższe zasady mają nie tylko ograniczyć liczbę i czas trwania kontroli, ale też usprawnić cały jej proces. Co więcej, przedsiębiorcy zyskają prawo do wniesienia sprzeciwu wobec czynności kontrolnych. Zmiany w przepisach przewidują także rozwiązania, które mają na celu uniemożliwić wszczynanie fikcyjnych postępowań w sprawie o przestępstwo lub wykroczenie skarbowe wyłącznie w celu zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego.
Bardziej przyjazne postępowanie administracyjne
W tym zakresie ustawodawca przewidział cały szereg różnych deregulacji i rozwiązań, które maja ułatwić i przyśpieszyć postępowanie administracyjne. Przede wszystkim urzędnicy mają wobec przedsiębiorców częściej stosować „wezwania miękkie”, zanim rozpoczną standardowe postępowanie. Będą też mieli możliwość umarzania z urzędu kar administracyjnych, także tych zaległych.
Nowe przepisy przewidują również pewne rozwiązania ograniczające biurokrację. Ma temu służyć wprowadzenie m.in.:
- decyzji hybrydowej – sama decyzja ma być dostarczana w formie papierowej, ale załączniki już w formie elektronicznej,
- elektronicznych postępowań przed Krajową Izbą Odwoławczą,
- likwidacji obowiązku dostarczania pełnomocnictwa lub prokury, jeśli są one dostępne w publicznych rejestrach np. CEIDG.
Zmiany w zakresie działalności rzemieślniczej
W tym zakresie nowe przepisy wprowadzają przede wszystkim nową definicję rzemieślnika, która:
- rozszerza katalog form prowadzenia działalności gospodarczej w zakresie rzemiosła o spółki kapitałowe,
- dołącza do katalogu rzemiosła usługi optyka okularowego i protetyka słuchu.
Ponadto zlikwidowany zostanie wymóg, aby wszyscy wspólnicy spółek handlowych musieli posiadać kwalifikacje zawodowe w rzemiośle. Teraz wystarczy, że takie kwalifikacje będzie mieć przynajmniej jeden wspólnik lub akcjonariusz spółki.
Co więcej, bez względu na formę prowadzonej działalności rzemiosło będzie mogło być wykonywane przez przedsiębiorcę legitymującego się dowolnym dowodem kwalifikacji zawodowych w rzemiośle, a nie jak dotychczas wyłącznie dowodami wydanymi przez izby rzemieślnicze. Ponadto status rzemieślnika zyska z urzędu także wspólnik spółki cywilnej będący rodzeństwem wspólnika, którego kwalifikacje zawodowe w rzemiośle są wykorzystywane we wspólnej działalności gospodarczej.
Nowe zasady liczenia karencji w Małym ZUS Plus
Jest to jedna z najbardziej oczekiwanych deregulacji, ponieważ Mały ZUS Plus pozwala na płacenie niższych składek na ubezpieczenia społeczne.
W świetle obecnie obowiązujących przepisów dzisiaj z tego rozwiązania mogą skorzystać przedsiębiorcy, których roczne przychody z pozarolniczej działalności gospodarczej za poprzedni rok kalendarzowy nie przekroczyły 120 tys. zł i którzy w poprzednim roku prowadzili firmę przez nie mniej niż 60 dni kalendarzowych. Po spełnieniu tych warunków mogą płacić niższe składki ZUS przez maksymalnie 36 miesięcy w ciągu kolejnych 60 miesięcy kalendarzowych prowadzenia działalności gospodarczej.
Obecne przepisy były jednak tak skonstruowane, że przedsiębiorcy mogli w praktyce skorzystać z Małego ZUS Plus tylko raz. W wyniku deregulacji będą natomiast mogli ponownie skorzystać z tej ulgi po 24 miesiącach płacenia pełnych składek, a więc w praktyce w każdym 5-letnim okresie prowadzenia działalności.
Niestety do powyższej deregulacji komisje senackie zaproponowały już poprawki, dlatego wróci ona ponownie do Sejmu i finalnie może zostać uchwalona w innym kształcie. Na jej wejście w życie przedsiębiorcy też muszą dłużej zaczekać, bo nowe zasady ulgi Mały ZUS Plus mają zacząć obowiązywać dopiero od 1 stycznia 2026 r.
Kolejne ważne deregulacje czekające na uchwalenie
Na uchwalenie czekają już też kolejne deregulacje zaproponowane przez rząd. Dla przedsiębiorców w szczególności ważne będą następujące z nich:
- wprowadzenie 6-miesięcznego vacatio legis dla zmian podatkowych – nie będzie ono jednak obowiązywało w przypadku przepisów wynikających z implementacji prawa unijnego lub za których wprowadzeniem przemawia ważny interes publiczny;
- podwyższenie limitu zwolnienia z VAT – zostanie on podniesiony z 200 tys. zł do 240 tys. zł, przy jednoczesnym zachowaniu zasady proporcjonalności w przypadku działalności rozpoczętej w trakcie roku;
- likwidacja obowiązku publikowania strategii podatkowej przez dużych podatników CIT;
- wprowadzenie ułatwień w zakresie składania korekty deklaracji po zakończeniu kontroli celno-skarbowej – będzie można ją np. złożyć po zakończeniu kontroli celno-skarbowej, jeżeli nie została złożona przed wszczęciem i po wszczęciu tej kontroli.
Premier rządu zapowiedział też inną, niezwykle ważną nowelizację ordynacji podatkowej. Ma ona bowiem wprowadzić zasadę domniemania niewinności podatnika. Innymi słowy, jeśli dojdzie do sporu między podatnikiem a urzędem skarbowym, to ten ostatni będzie musiał udowodnić swoją rację, zanim nałoży karę na podatnika. W przypadku wątpliwości dotyczących stanu faktycznego postępowanie będzie natomiast rozstrzygane na korzyść podatnika.
Twoja firmy potrzebuje dodatkowych środków, a Ty nadal czekasz na decyzję z banku?
Zgłoś się do eFaktor – a decyzję dotyczącą finansowania otrzymasz tego samego dnia. Wymień faktury na gotówkę w przeciągu 24h. Odbierz środki i wydawaj pieniądze swoje, a nie te, które pożyczył Ci bank.
Kiedy deregulacja przepisów dla przedsiębiorców wejdzie w życie?
Zgodnie z projektem ustawy większość przepisów Pierwszego Pakietu Deregulacyjnego miała zacząć obowiązywać od 1 maja 2025 r. Wyjątkiem są m.in. wspomniane wyżej przepisy dotyczące Małego ZUS Plus oraz elektronicznych postępowań przed Krajową Izbą Odwoławczą, które mają wejść w życie 1 stycznia 2026 r.
Niestety proces legislacyjny wprowadzający nowe rozwiązania się przedłuża, ponieważ w wyniku wniesienia przez Senat poprawek do projektu ustawy trafił on 16 maja br. ponownie do Komisji do Spraw Deregulacji. Z kolei zmiany w przepisach przyjęte przez rząd już w maju dopiero trafią pod obrady Sejmu, dlatego ich procedowanie także może jeszcze trochę potrwać. Warto też dodać, że o losie nowych przepisów finalnie zdecyduje prezydent, natomiast wynik wyborów w I turze jeszcze nie przesądził, kto nim zostanie i czy będzie to osoba, która poprze wszystkie zmiany.
Zainteresował Cię ten artykuł? Czytaj więcej takich treści w ramach cyklu „Biznes pod lupą”
