Ulga na leki – kto może odliczyć leki od podatku?

Słyszysz: ulga na leki, myślisz: odliczę zakupione lekarstwa od podatku. Najprawdopodobniej nie będziesz mieć takiej okazji, ponieważ ulga na leki, która jest częścią ulgi rehabilitacyjnej, pozwala odliczyć od podatku wydatki poniesione na leki tylko dla określonych grup podatników. W tym artykule przyjrzę się bliżej tej uldze. Sprawdzam, kiedy i kto może odliczyć leki oraz jaką wysokość ma ta ulga PIT.

Ulga na leki vs. ulga rehabilitacyjna

Jak zauważyłem we wstępie, ulga na leki to część ulgi rehabilitacyjnej. To kluczowe, ponieważ jest to ulga, która przysługuje:

• osobom niepełnosprawnym z odpowiednim orzeczeniem;
• opiekunom osób niepełnosprawnych (tylko jeżeli w 2022 roku dochody osoby niepełnosprawnej nie przekroczyły 16 061,28 zł).

W ramach ulgi rehabilitacyjnej wyróżnia się dwa rodzaje odliczeń, tj.:

• wydatki limitowane kwotowo – tylko do pewnej wartości;
• wydatki nielimitowane – w rzeczywistej wysokości poniesionego wydatku.

Najczęściej są to wydatki ograniczone kwotowo, które nie wymagają udowodnienia. Do takich wydatków można zaliczyć m.in.:

• Wydatki na samochód – jeżeli to wydatki ponoszone na cele rehabilitacyjne lub cele związane z ułatwieniem wykonywanych czynności życiowych osoby niepełnosprawnej (np. transport do sklepu, lekarza). Auto musi stanowić własność lub współwłasność osoby niepełnosprawnej albo opiekuna takiej osoby. W roku podatkowym odliczyć można maksymalnie 2 280 zł.
• Opłacenie przewodników osób niewidomych I lub II grupy inwalidztwa oraz osób z niepełnosprawnością narządu ruchu zaliczonych do I grupy inwalidztwa – w roku podatkowym odliczyć można maksymalnie 2 280 zł.
• Utrzymanie psa asystującego – w roku podatkowym odliczyć można maksymalnie 2 280 zł.

Przeczytaj też: „Twój e-PIT – jak rozliczyć PIT przez Internet?„

Ulga na leki – charakterystyka odliczenia PIT

Jeżeli jesteś osobą niepełnosprawną lub masz pod swoją opieką taką osobę, w ramach ulgi rehabilitacyjnej możesz odliczyć od PIT m.in.:

• wydatki na zakup, naprawę lub wynajem wyrobów medycznych (wydatki nielimitowane);
• wydatki na zakup, naprawę lub wynajem specjalistycznego wyposażenia (wydatki nielimitowane);
• wydatki na pieluchomajtki, pieluchy anatomiczne, majtki chłonne, podkłady i wkłady anatomiczne (wydatki limitowane kwotowo do 2 280 zł).

Możesz też skorzystać z ulgi na leki. To charakterystyczna i specyficzna ulga podatkowa, która:

• jest odliczana w związku z zakupem lekarstw;
• nie jest ani wydatkiem limitowanym kwotowo, ani wydatkiem nielimitowanym.

Najważniejsze, o czym musisz pamiętać, odliczenia za leki można dokonać, jeżeli lekarstwa są potwierdzone dokumentami, tj.:

1. Pisemne zalecenie lekarza (recepta lub karta pacjenta), że osoba niepełnosprawna powinna stosować określone leki stale lub czasowo – UWAGA! Odliczać można wydatki na lekarstwa związane z orzeczoną niepełnosprawnością, ale także każdym innym schorzeniem, jednak wyłącznie na leki umieszczone w Prawie farmaceutycznym. Co więcej, opiekunowie osób niepełnosprawnych mogą w jednym miesiącu sumować wydatki ponoszone na leki swoje i osoby będącej pod opieką. Odliczać można nawet wydatki poniesione za granicą (kwotę należy przeliczyć na złotówki po średnim kursie Narodowego Banku Polskiego z ostatniego dnia roboczego przed dniem poniesienia wydatku).
2. Faktura lub inny dowód poniesienia wydatku na zakup wskazanych leków (UWAGA! Paragon z apteki nie jest dowodem poniesienia wydatku na cele rehabilitacyjne!) – z dokumentu musi wynikać, kto, komu, kiedy, ile i za co zapłacił (np. faktura, rachunek, dowód wpłaty, potwierdzenie przelewu bankowego). Jeżeli odliczenia w PIT dokonuje opiekun osoby niepełnosprawnej, dokument może być wystawiony na osobę niepełnosprawną lub opiekuna.

Jak odliczyć ulgę na leki – wydatek pomniejszony o 100 zł miesięcznie

Bardzo specyficzny jest również sposób wyliczania ulgi na lekarstwa. Wysokość odliczenia na leki stanowi bowiem różnicę między wydatkami poniesionymi na zakup leków w danym miesiącu a kwotą 100 zł, np.:

• wydatki poniesione na leki w miesiącu to 300 zł: 300 zł – 100 zł = 200 zł (kwota odliczenia od dochodu);
• wydatki poniesione na leki w miesiącu to 100 zł: 100 zł – 100 zł = 0 zł (kwota odliczenia od dochodu);
• wydatki poniesione na leki w miesiącu to 80 zł: 80 zł – 100 zł = poniżej 0 zł (kwota odliczenia od dochodu to 0 zł).

W związku z taką konstrukcją ulgi na leki, dla podatnika najbardziej opłacalne jest poniesienie jak najwyższych kosztów na zakup lekarstw w krótkim okresie aniżeli rozłożenie wydatków w całym roku podatkowym.

Przeczytaj też: „Ulga na Internet – jak odliczyć Internet krok po kroku„

W przykładzie podaję wysokość odliczenia dla zakupu leków za 1800 zł rocznie, ale wydatków rozłożonych: na 12 miesięcy, na 6 miesięcy, 4 miesiące, pół roku i jednorazowo:

• 150 zł miesięcznie: 150 zł – 100 zł = 50 zł (50 zł x 12 = 600 zł – kwota odliczenia od dochodu).
• 300 zł co 2 miesiące: 300 zł – 100 zł = 200 zł (200 zł x 6 = 1200 zł – kwota odliczenia od dochodu).
• 450 zł co 3 miesiące: 450 zł – 100 zł = 350 zł (350 zł x 4 = 1400 zł – kwota odliczenia od dochodu).
• 900 zł co pół roku: 900 zł – 100 zł = 800 zł (800 zł x 2 = 1600 zł – kwota odliczenia od dochodu).
• 1800 zł jednorazowo: 1800 zł – 100 zł = 1700 zł (1700 zł x 1 = 1700 zł – kwota odliczenia od dochodu).

Nie zawsze jest to możliwe, ale widać wyraźnie, że w kontekście wydatków poniesionych na leki warto je kumulować i ponosić w jak najmniejszej liczbie miesięcy.

Jak odliczyć ulgę na leki – druk PIT

Jeżeli chcesz odliczyć ulgę na lekarstwa, robisz to w odpowiednim zeznaniu podatkowym, tj.:

• PIT-37 – przy dochodach opodatkowanych według skali podatkowej za pośrednictwem płatnika (np. dochód z tytułu z umowy o pracę, zlecenia, o dzieło, emerytury).
• PIT-36 – przy dochodach opodatkowanych według skali podatkowej bez pośrednictwa płatnika (m.in. dochód z działalności gospodarczej).
• PIT-28 – przy przychodach opodatkowanych ryczałtem od przychodów ewidencjonowanych (np. przychód z działalności gospodarczej, najmu, podnajmu, dzierżawy).

Pamiętaj, że do podstawowego zeznania podatkowego należy dołączyć załącznik PIT/O. To specjalny formularz przeznaczony dla podatników korzystających z odliczeń od dochodu lub przychodu.

Przeczytaj też: „Jak przekazać 1,5% podatku na organizację pożytku publicznego (OPP)?„

Podsumowując, ulga na leki jest elementem ulgi rehabilitacyjnej. Nie ma ograniczenia kwotowego, ale nie jest też w pełni nielimitowana, chociaż do tej formy jej znacznie bliżej. Ulga na lekarstwa jest odliczana od dochodu lub przychodu wyłącznie na lekarstwa przypisane przez specjalistę, z listy Prawa farmaceutycznego oraz potwierdzone wydatkami. Zasada liczenia jest prosta: wydatki poniesione na leki w każdym miesiącu muszą zostać pomniejszone o kwotę 100 zł. Wyliczone nadwyżki należy ze sobą zsumować i można je odliczyć od dochodu lub przychodu w zeznaniu za dany rok podatkowy w formularzach PIT-37, PIT-36 lub PIT-28.

Pamiętaj, że jeżeli chcesz odliczyć od podstawy opodatkowania ulgę na leki, inne wydatki poniesione w ramach ulgi rehabilitacyjnej, ulgę na Internet i wszystkie inne – służymy pomocą! Już dziś możesz to zrobić z ekspertem księgowym Faktura.pl. Specjalnie dla naszych czytelników przygotowaliśmy unikalną ofertę na rozliczenia podatkowe 2023!

Więcej o rozliczeniu PIT przeczytasz TUTAJ