Płynność finansowa to fundament w świecie małego i średniego biznesu. Każda faktura czekająca długo na przelew może zatrzymać rozwój, ograniczyć możliwości, a nawet zagrozić przetrwaniu firmy. W nowym cyklu „Płynnie o finansach”, przygotowanym we współpracy z eFaktor, przyglądamy się najważniejszym wyzwaniom, z jakimi mierzą się przedsiębiorcy, oraz rozwiązaniom, które pozwalają prowadzić firmę bez zbędnego stresu.
Czytaj także:
Zysk to za mało – dlaczego firmy upadają mimo dodatniego wyniku finansowego?
Cash flow jako strategia, nie tylko operacja księgowa
Myślał, że współpracuje z dużą marką. Stracił towar – a mógł temu zapobiec
Firmy chcą gotówki szybciej. Coraz więcej z nich wybiera rozwiązanie, które przyspiesza płatność
60% firm traci płynność przez jeden błąd. Jak ją chronić bez zadłużania?
Rusza nowy program unijny dla mikro, małych, średnich, ale też dużych przedsiębiorstw, w którym można otrzymać pożyczkę na kwotę do 15 mln zł – na preferencyjnych warunkach (0,5% w skali roku) i z możliwością częściowego umorzenia (do 15%). Nowy instrument jest realizowany w ramach Funduszy Europejskich dla Nowoczesnej Gospodarki 2021–2027 (FENG). Program pożyczkowy jest skierowany do przedsiębiorstw zdecydowanych na cyfrową lub zieloną transformację. Instrument ma być alternatywą dla klasycznych, znacznie droższych kredytów bankowych.
Nowy instrument pożyczkowy FENG – podstawowe założenia programu
Nowy program skierowany do firm jest oparty na zobowiązaniach dłużnych. Przedsiębiorca nie otrzyma dotacji, ale może skorzystać z finansowania w formie preferencyjnej pożyczki. To produkt finansowy udzielany na znacznie korzystniejszych warunkach niż rynkowe kredyty bankowe.
Sam program jest realizowany w ramach Funduszy Europejskich dla Nowoczesnej Gospodarki (FENG), finansowany ze środków unijnych w perspektywie 2021–2027. W Polsce instrument wdraża Polska Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości (PARP).
Pożyczka ma ułatwić polskim przedsiębiorcom dostosowanie się do wymagań Przemysłu 4.0, sprostać rosnącej konkurencji i wyjść naprzeciw wymaganiom coraz bardziej świadomych klientów. Cała pula programu to 800 mln zł.
Przeczytaj też: Restrukturyzacja: zamiast zwijać biznes – zawalcz o jego przyszłość
Najważniejsze cechy nowego programu pożyczek dla firm w ramach FENG:
- wsparcie w formie preferencyjnych pożyczek;
- środki podlegające zwrotowi (możliwe tylko częściowe umorzenie);
- finansowanie ze środków Unii Europejskiej w ramach FENG;
- wdrażanie programu przez PARP we współpracy z pośrednikami finansowymi;
- środki z pożyczek wyłącznie na cyfryzację i transformację ekologiczną.
Kto może skorzystać z pożyczki do 15 mln zł?
W komunikacji medialnej można spotkać się z określeniem, że jest to program skierowany do sektora MŚP. Owszem, mikro, małe i średnie firmy nie są wykluczone. Natomiast o środki mogą starać się także duzi przedsiębiorcy, na co jasno wskazuje dokumentacja PARP.
Wielkość firmy nie jest ograniczeniem. Tym jest charakter projektu. Tak więc program musi realizować cele cyfrowej lub zielonej transformacji narzucone przez założenia Funduszy Europejskich dla Nowoczesnej Gospodarki. Stąd o środki nie mogą starać się firmy, które rozpoczęły bądź dopiero planują realizację projektów niezwiązanych z cyfrową lub zieloną transformacją. Ponadto firma musi mieć zdolności finansowe do realizacji projektu oraz spłaty pożyczki. Wykluczeniem są również zaległości publicznoprawne wobec Zakładu Ubezpieczeń Społecznych i urzędu skarbowego.
Warunki i zasady udzielania pożyczki w ramach FENG
| Forma finansowania | Pożyczka dłużna |
| Minimalna kwota pożyczki | 2 500 000 zł |
| Maksymalna kwota pożyczki | 15 000 000 zł |
| Oprocentowanie | 0,5% w skali roku |
| Okres finansowania | Do 15 lat |
| Karencja w spłacie kapitału | Do 24 miesięcy |
| Możliwość umorzenia kapitału | Tak |
| Maksymalne umorzenie (zielona transformacja) | Do 15% wysokości pożyczki |
| Maksymalne umorzenie (cyfrowa transformacja) | Do 5% wysokości pożyczki |
| Instytucje udzielające finansowania | Partnerzy Finansujący wyłonieni przez Polską Agencję Rozwoju Przedsiębiorczości |
| Start składania wniosków | II kwartał 2026 |
| Zakończenie naboru wniosków | IV kwartał 2028 |
Na co można przeznaczyć środki z pożyczki FENG?
Finansowanie nie obejmuje dowolnych inwestycji rozwojowych. Zakres wydatków jest ograniczony do projektu wyłącznie cyfrowego lub ekologicznego, opcjonalnie łączącego oba komponenty w ramach jednej inwestycji. Zgodnie z założeniem programu środki mają więc wspierać modernizację technologiczną lub środowiskową firmy.
Przeczytaj też: Kasa Płynie Obficie – dla wybranych. Analiza afery KPO
Przeznaczenie środków z pożyczki na modernizację technologiczną (część cyfrowa):
- zakup i uruchomienie zintegrowanych systemów zarządzania produkcją, logistyką lub procesami operacyjnymi;
- wdrożenie rozwiązań opartych na Internecie Rzeczy (IoT), sztucznej inteligencji (AI), analizie danych lub przetwarzaniu informacji w chmurze;
- cyfryzacja procesów projektowych, technologicznych i produkcyjnych;
- automatyczne gromadzenie, przetwarzanie oraz analiza danych produkcyjnych i środowiskowych;
- inwestycje w robotyzację i zautomatyzowanie stanowisk pracy (m.in. zakup robotów przemysłowych, centrów wytwórczych lub pojazdów autonomicznych);
- rozwój usług i narzędzi cyfrowych wspierających bieżącą działalność operacyjną firmy.
Przeznaczenie środków z pożyczki na modernizację środowiskową (część zielona):
- modernizacja procesów produkcyjnych w celu ograniczenia ilości odpadów lub zwiększenia możliwości ponownego wykorzystania surowców i półproduktów;
- przebudowa lub dostosowanie linii technologicznych w celu zamknięcia obiegu materiałowego;
- zakup maszyn i urządzeń przeznaczonych do przetwarzania, recyklingu, regeneracji lub odzysku materiałów;
- wdrożenie technologii ograniczających zużycie wody lub umożliwiających odzysk wody procesowej;
- zastosowanie zasad ekoprojektowania produktów lub opakowań;
- wykorzystanie narzędzi cyfrowych do monitorowania i analizy cyklu życia produktów.
Jak umorzyć część pożyczki?
Oprócz karencji w spłacie, która może wynosić nawet 24 miesiące, przedsiębiorcy mogą liczyć na częściowe umorzenie pożyczki. Jednak nie jest to automatyczne i nie przysługuje z samego faktu uzyskania finansowania. O umorzenie pożyczki można wnioskować tylko przy prawidłowej realizacji projektu w terminie oraz spełnieniu warunków określonych w dokumentacji programu i umowie instrumentu.
Podobne artykuły
Ponadto w warunkach programu wskazano maksymalny procent umorzenia, który różni się w zależności od przeznaczenia środków:
- Projekt z zakresu cyfrowej transformacji – maksymalne umorzenie do 5% wartości pożyczki.
- Projekt z zakresu zielonej transformacji – maksymalne umorzenie do 15% wartości pożyczki.
Wysokość możliwego umorzenia kapitału
| Rodzaj projektu | Procent umorzenia | Kwota umorzenia przy pożyczce 2 500 000 zł | Kwota umorzenia przy pożyczce 15 000 000 zł |
| Cyfrowa transformacja | 5% | 125 000 zł | 750 000 zł |
| Zielona transformacja | 15% | 375 000 zł | 2 250 000 zł |
Jak złożyć wniosek o preferencyjną pożyczkę dla firmy?
Wedle informacji podawanych przez Polską Agencję Rozwoju Przedsiębiorczości, w I kwartale 2026 r. nastąpi ogłoszenie procedury przetargowej dla partnerów finansujących. Planowany start składania wniosków o pożyczkę przez przedsiębiorstwa określono na II kwartał 2026 r. Nabór będzie prowadzony w trybie ciągłym do wyczerpania środków lub zakończenia programu, co przewidziano na IV kwartał 2028 r.
Wnioski będą składane za pośrednictwem Partnerów Finansujących, którzy zostaną wyłonieni w drodze postępowania przetargowego. To wytypowane instytucje finansowe będą przyjmować i oceniać wnioski, analizować projekty pod kątem finansowym i formalnym, zawierać umowy pożyczki i nadzorować realizację inwestycji.
Natomiast przygotowania do złożenia dokumentacji warto rozpocząć już wcześniej. Przy analizie wniosku instytucje finansujące nie będą bowiem zwracać uwagi wyłącznie na charakter projektu pod kątem realizacji celów FENG. Bardzo ważne są również zdolności firmy do długoterminowej spłaty zobowiązania. To w pełni zrozumiałe, ponieważ projekty finansowane z pożyczki są kapitałochłonne. Zainteresowane podmioty powinny więc ocenić zdolność finansowe – aktualne i do obsługi długu w długim okresie. Potrzebny jest również plan inwestycyjny, który jasno przedstawia zakres projektu, cele oraz spodziewane efekty.
Przeczytaj też: Giganci zarabiają dużo i płacą mało? Ten podatek może to zmienić
Jako że program nie ma charakteru dotacyjnego, nie jest to rozwiązanie dla firm poszukujących bezzwrotnego wsparcia. Natomiast może być interesującym narzędziem finansowym dla przedsiębiorstw, które i tak planowały duże, kapitałochłonne inwestycje w cyfryzację lub zieloną transformację. Takie projekty i tak wymagają zwykle finansowania z zewnątrz, dlatego pożyczka na lepszych warunkach może być kusząca. Zwłaszcza że część pożyczonych środków może zostać umorzona. Zastanawia jednak wysoka kwota minimalna pożyczki wynosząca minimum 2,5 mln zł. Żeby nie okazało się, że z preferencyjnych rozwiązań skorzystają niemal wyłącznie najwięksi…
Kto może ubiegać się o pożyczkę do 15 mln zł – czy są ograniczenia co do wielkości firmy?
Nie ma ograniczeń co do wielkości firmy, o pożyczkę mogą ubiegać się wszystkie firmy, które prowadzą działalność w Polsce. Wielkość przedsiębiorstwa nie ma znaczenia. Ograniczeniem jest charakter projektu, który musi dotyczyć cyfrowej lub zielonej transformacji.
Na jakie inwestycje można przeznaczyć środki z pożyczki w części cyfrowej i zielonej?
Finansowanie obejmuje m.in. automatyzację i cyfryzację procesów, wdrażanie systemów IT, robotyzację, modernizację procesów produkcyjnych, ograniczanie zużycia zasobów i działania zmniejszające wpływ działalności na środowisko. Projekt może obejmować jeden lub oba komponenty.
Jakie warunki trzeba spełnić, żeby uzyskać częściowe umorzenie pożyczki?
Maksymalna wysokość umorzenia to 15% (komponent zielony) lub 5% (cyfrowy) wartości pożyczki. To możliwe dopiero po prawidłowej realizacji projektu i osiągnięciu założonych efektów.
Gdzie złożyć wniosek o pożyczkę dla firmy?
Wnioski składa się do Partnerów Finansujących wyłonionych przez PARP. To pośrednicy są odpowiedzialni za analizę wniosków, podpisanie umowy i nadzór nad realizacją projektu.
Jakie elementy są kluczowe przy ocenie wniosku o pożyczkę?
Kluczowe, żeby projekt wpisywał się w inwestycje służące cyfryzacji lub zielonej transformacji firm. Ponadto przy ocenie wniosku pod uwagę brana jest sytuacja finansowa przedsiębiorstwa w kontekście możliwości spłaty zobowiązania.
Krzysztof Skowronek
Dyrektor Regionalny eFaktor
Komentarz eksperta
Obecnie, gdy mamy do czynienia z zaostrzoną polityką kredytowa banków, dostęp do finansowania na warunkach tak korzystnych – z oprocentowaniem 0,5% rocznie, możliwością karencji i częściowego umorzenia – stanowi realną alternatywę dla klasycznego kredytu inwestycyjnego. To rozwiązanie może być atrakcyjne dla firm, które już planują inwestycje o znaczącym budżecie i potrzebują kapitału zewnętrznego, ale nie chcą lub nie mogą korzystać z kredytów bankowych.
Z perspektywy sektora MŚP, istotne jest jednak to, że minimalna kwota pożyczki została ustalona na poziomie 2,5 mln zł. To pułap, który dla wielu mniejszych przedsiębiorstw może być po prostu zbyt wysoki. W naszej codziennej pracy z firmami z sektora małych przedsiębiorstw widzimy, że często potrzebują one mniejszych kwot, ale szybkiego dostępu do środków, elastyczności i uproszczonych procedur. W tym zakresie warto rozważyć rozwiązania komplementarne – takie jak np. faktoring, który nie wymaga zabezpieczeń rzeczowych, nie obciąża bilansu, a środki można uzyskać nawet w ciągu 24 godzin.
Zaletą instrumentu FENG jest jego ukierunkowanie na rozwój – inwestycje w cyfryzację, automatyzację, zarządzanie danymi czy technologie środowiskowe są dziś nie tylko pożądane, ale wręcz niezbędne dla utrzymania konkurencyjności. Program może więc przyspieszyć wdrażanie Przemysłu 4.0 w firmach, które już teraz są gotowe do dużych projektów modernizacyjnych.
Ale trzeba powiedzieć wprost – to narzędzie nie będzie dla każdego. Przedsiębiorca musi być gotowy nie tylko na przeprowadzenie kompleksowego projektu transformacyjnego, ale też na jego finansowanie (choćby w części) i skrupulatne rozliczenie. W tym kontekście to rozwiązanie bardziej dla firm z ustabilizowaną sytuacją finansową, planujących przeskok jakościowy – niż dla tych, które potrzebują szybkiej poprawy płynności.
Dlatego z perspektywy eFaktor rekomendujemy: jeśli Twoja firma planuje dużą inwestycję, analizuj dostępność środków z FENG już teraz – nie czekaj do drugiego kwartału 2026 roku. A jeśli potrzebujesz elastycznego wsparcia na dziś – rozważ faktoring. W połączeniu te dwa instrumenty mogą zapewnić firmie nie tylko rozwój, ale i stabilność finansową w dynamicznie zmieniającej się rzeczywistości rynkowej.
Chcesz dowiedzieć się więcej, skorzystaj z bezpłatnej konsultacji:
